Nhà máy thông minh Việt Nam: Thị trường tỷ USD cho DN Hàn

Thị trường tự động hóa Việt Nam: Những con số ấn tượng

Việt Nam đang là một trong những thị trường tự động hóa công nghiệp tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á. Theo báo cáo của TechSci Research công bố tháng 10/2023, quy mô thị trường tự động hóa công nghiệp Việt Nam đạt khoảng 2,81 tỷ USD năm 2023 và được dự báo tăng trưởng bình quân 8,8%/năm đến năm 2028. Đáng chú ý hơn, riêng mảng robot công nghiệp dự kiến lần đầu tiên vượt mốc 3 tỷ USD vào năm 2024, trong đó ngành điện-điện tử chiếm tới 2 tỷ USD — tức hơn 2/3 toàn bộ thị trường robot.

Nhìn ra khu vực, Việt Nam đã vượt Singapore về quy mô thị trường robot công nghiệp từ năm 2018 và đang tiếp tục bỏ xa các nước láng giềng: năm 2023, Singapore đạt khoảng 173 triệu USD, Indonesia 88 triệu USD, Malaysia 69 triệu USD — đều thấp hơn đáng kể so với Việt Nam. Thị trường IoT công nghiệp cũng không kém cạnh: Statista dự báo đạt 1,47 tỷ USD năm 2024 và bứt lên 2,78 tỷ USD vào năm 2028, tương đương tốc độ tăng trưởng bình quân 17,27%/năm.

Hiện trạng: Cơ hội chưa được khai thác triệt để

Dù tiềm năng lớn, thực tế nội địa vẫn còn nhiều khoảng trống. Theo ông Đỗ Mạnh Cường, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Tự động hóa Việt Nam (VAA), phần lớn doanh nghiệp Việt đang ở mức tự động hóa bậc 3–5 trong thang 7 bậc — tức mới tự động hóa một phần. Chủ tịch VAA Nguyễn Quân thẳng thắn nhận định: robot sản xuất tại Việt Nam chỉ đếm trên đầu ngón tay, phần lớn dây chuyền và robot phải nhập khẩu; nghiên cứu chuyên sâu về robot học và tự động hóa cũng chưa được đầu tư bài bản, công nghệ nước ngoài cũ được tái sử dụng là chủ yếu.

Mặt khác, các doanh nghiệp FDI lại đang dẫn đầu xu hướng: khảo sát năm 2020 của Viện Lao động-Xã hội và ManpowerGroup cho thấy 32% doanh nghiệp FDI áp dụng công nghệ cao ở mức cao hoặc rất cao; 94% có kế hoạch triển khai công nghệ mới và giải pháp tự động hóa trong giai đoạn 2021–2023. Samsung Việt Nam là ví dụ điển hình: từ tháng 2/2022, Samsung phối hợp Bộ Công Thương hỗ trợ 50 doanh nghiệp xây dựng nhà máy thông minh và đào tạo 100 chuyên gia tư vấn nhà máy thông minh người Việt trong vòng 2 năm.

Chính sách thúc đẩy và cơ hội cho doanh nghiệp Hàn Quốc

Chính phủ Việt Nam đang triển khai hàng loạt chính sách theo hướng từ trên xuống (top-down) để đẩy nhanh chuyển đổi số và tự động hóa sản xuất. Nổi bật gồm: Nghị quyết 52-NQ/TW (2019) về Cách mạng Công nghiệp 4.0; Quyết định 749/QĐ-TTg (2020) về Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến 2025; Quyết định 127/QĐ-TTg (2021) về Chiến lược AI quốc gia đến 2030; và Quyết định 36/QĐ-TTg (2024) về xây dựng hạ tầng IoT — theo đó đến 2025, toàn bộ khu công nghiệp công nghệ cao và trung tâm đổi mới sáng tạo phải có đường truyền internet tối thiểu 1 Gbps; đến 2030, hơn 99% dân số được phủ sóng 5G.

Bối cảnh quốc tế cũng thuận lợi: nghiên cứu của Ericsson Group dự báo đến 2025, hơn 67% trung tâm sản xuất toàn cầu sẽ đặt tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Với 16 FTA đang có hiệu lực, Việt Nam đang ở vị thế hút FDI rất tốt. Tất cả những yếu tố này tạo ra nhu cầu thực tế cho các giải pháp nhà máy thông minh, robot công nghiệp, IoT và phần mềm quản lý sản xuất — đặc biệt từ các doanh nghiệp Hàn Quốc vốn có thế mạnh trong các lĩnh vực này.

Doanh nghiệp Hàn Quốc muốn tìm hiểu cơ hội cung cấp giải pháp hoặc kết nối đối tác tại thị trường Việt Nam có thể tham khảo tín hiệu cơ hội thị trường (Business Radar) → hoặc dữ liệu doanh nghiệp Hàn Quốc theo ngành → để định hướng chiến lược tiếp cận.