Việt Nam chuyển hướng FDI: Cơ hội và thách thức cho DN Hàn

Việt Nam và cuộc đổi chiều chính sách FDI

Sau gần 40 năm mở cửa thu hút vốn ngoại, Việt Nam đang đặt ra những điều kiện hoàn toàn mới cho nhà đầu tư. Tính đến đầu năm 2026, Hàn Quốc là quốc gia đầu tư lớn nhất trong số 153 nước rót vốn vào Việt Nam, với tổng vốn đăng ký lũy kế gần 95,1 tỷ USD và hơn 10.412 dự án. Riêng Samsung chiếm khoảng 1/5 tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước — minh chứng cho mức độ gắn kết sâu rộng giữa tư bản Hàn Quốc và nền kinh tế Việt Nam. Tổng kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 vượt 94,5 tỷ USD.

Ngày 8/6/2025, Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam công bố Nghị quyết số 10 — văn kiện đánh dấu bước ngoặt lớn trong chính sách thu hút FDI. Thay vì chạy đua quy mô vốn, Việt Nam tuyên bố ưu tiên chất lượng đầu tư: chuyển giao công nghệ thực chất, đào tạo nhân lực tại chỗ và kết nối với chuỗi cung ứng nội địa. Phó Thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh ngày 30/6: "40 năm qua là giai đoạn hút nguồn lực quốc tế vào, giai đoạn tới phải kết hợp với nguồn lực trong nước để tạo năng lực phát triển mới."

Những thay đổi pháp lý cụ thể nhà đầu tư cần nắm

Bộ khung pháp lý mới được triển khai đồng bộ: Việt Nam đã áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu 15% theo chuẩn OECD từ tháng 1/2024. Để bù đắp sức hút khi ưu đãi thuế cũ mất tác dụng, Luật Đầu tư sửa đổi (có hiệu lực tháng 3/2026) và Luật Chuyển giao công nghệ sửa đổi (tháng 4/2026) đã xây dựng cơ chế hỗ trợ gắn với kết quả thực tế. Quỹ hỗ trợ đầu tư thành lập theo Nghị định 182/2024 sẽ hoàn trả hoặc hỗ trợ chi phí R&D, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ.

Với lĩnh vực bán dẫn, doanh nghiệp đáp ứng cả bốn tiêu chí — ký hợp đồng chuyển giao công nghệ với pháp nhân Việt Nam, có chương trình đào tạo nhân lực có hồ sơ, thực hiện R&D/thiết kế/kỹ thuật chất lượng tại chỗ, và hợp tác kỹ thuật với nhà cung cấp nội địa — sẽ được hưởng thuế suất ưu đãi 10% trong tối đa 15 năm, miễn thuế 4 năm đầu và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo. Ngược lại, dự án chỉ thực hiện lắp ráp và đóng gói trong khi giữ toàn bộ thiết kế và quy trình ở nước ngoài có thể bị loại khỏi diện hưởng ưu đãi — thậm chí phải hoàn trả kèm lãi nếu bị phát hiện không đáp ứng yêu cầu trong quá trình hậu kiểm.

Nghị quyết số 10 cũng đặt mục tiêu đến năm 2030: tỷ lệ nội địa hóa bình quân các ngành trọng điểm đạt 40–50%, đưa 10.000 doanh nghiệp nội địa vào chuỗi cung ứng của khối FDI, thu hút 200–300 tỷ USD vốn FDI đăng ký và 150–200 tỷ USD vốn thực hiện. Đến năm 2045, khu vực FDI được kỳ vọng chiếm 25% tổng đầu tư và 30% GDP, hỗ trợ Việt Nam gia nhập nhóm quốc gia thu nhập cao. Bên cạnh đó, Việt Nam hướng tới đạt chuẩn MSCI thị trường mới nổi vào năm 2030.

Chiến lược thích ứng cho doanh nghiệp Hàn Quốc

Hiện có hơn 10.000 doanh nghiệp Hàn Quốc đang hoạt động tại Việt Nam, tạo việc làm cho 700.000–1.000.000 lao động địa phương. Tác động của chính sách mới không chỉ dừng ở các tập đoàn lớn: doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng sẽ phải đáp ứng các tiêu chí ESG, hiệu quả năng lượng và tỷ lệ lao động địa phương — đồng nghĩa với chi phí vận hành và chứng nhận tăng lên.

Các chuyên gia phân tích đề xuất bốn hướng chiến lược chính. Thứ nhất, liên kết với đại học và viện nghiên cứu địa phương để đào tạo nhân lực và triển khai R&D — vừa đủ điều kiện nhận ưu đãi, vừa sớm tiếp cận nguồn kỹ sư chất lượng trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030. Thứ hai, thành lập liên doanh với doanh nghiệp Việt tiềm năng theo mô hình module hóa — giữ bí quyết lõi và mã nguồn thiết kế tại Hàn Quốc, chỉ nội địa hóa sản xuất từng phân khúc. Thứ ba, các tập đoàn lớn như Samsung nên chia sẻ kinh nghiệm xây dựng hệ sinh thái nhà cung cấp địa phương để doanh nghiệp vừa và nhỏ rút ngắn thời gian thử sai. Thứ tư, hướng tới năm 2027 — kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao — như cột mốc để tái định nghĩa quan hệ Hàn–Việt từ "nước đầu tư và nước tiếp nhận" thành đối tác đồng hành trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đáng lưu ý, Luật Đầu tư sửa đổi (Điều 10) quy định rõ Nhà nước không được ép buộc nhà đầu tư ưu tiên mua hàng nội địa, đạt tỷ lệ xuất khẩu nhất định hay chi R&D trong nước ở mức cố định — phù hợp với cam kết WTO, CPTPP và EVFTA. Mục tiêu nội địa hóa 40–50% là chỉ tiêu toàn ngành, không phải nghĩa vụ pháp lý của từng doanh nghiệp. Điều này tạo dư địa cho doanh nghiệp Hàn Quốc chủ động xây dựng lộ trình phù hợp thay vì bị ràng buộc cứng nhắc.

Để nắm bắt cơ hội này, bạn có thể xem thêm tín hiệu cơ hội kinh doanh Hàn–Việt → hoặc gửi nhu cầu kết nối đối tác → nếu đang tìm nhà cung cấp hay đối tác tại thị trường Việt Nam.