VinFast vs Thái Lan: Hai chiến lược xe điện định hình ASEAN

VinFast và cuộc chiến xe điện Đông Nam Á

Thị trường ô tô Đông Nam Á — vốn bị xe nội combustion Nhật Bản thống trị hàng chục năm — đang trải qua cuộc chuyển dịch lịch sử. Tại tâm điểm của cuộc đua này là hai mô hình đối lập: Việt Nam với VinFast dẫn đầu theo chiến lược "quán quân quốc gia", và Thái Lan chọn mở cửa toàn diện để trở thành trung tâm sản xuất xe điện khu vực.

VinFast, xuất phát là doanh nghiệp tư nhân thuần Việt, hiện đang chủ đạo thị trường xe điện trong nước nhờ chính sách thúc đẩy xe thân thiện môi trường của Chính phủ cùng nguồn vốn đầu tư mạnh tay. Các mẫu xe như VF 5 — SUV cỡ nhỏ phân khúc bình dân — nhận được phản hồi tích cực và tạo áp lực không nhỏ lên các hãng xe toàn cầu. Chiến lược của VinFast không dừng ở sản xuất xe hơi: hãng đang xây dựng hệ sinh thái bao gồm xe hai bánh điện, xe thương mại và hạ tầng sạc, đồng thời đẩy nhanh thiết lập cơ sở sản xuất tại Ấn Độ và Indonesia nhằm vươn tầm doanh nghiệp toàn cầu. Tuy nhiên, bài toán dòng tiền và lợi nhuận vẫn là thách thức lớn khi chi phí đầu tư liên tục ở mức cao.

Thái Lan — "Detroit châu Á" chọn con đường mở

Ngược lại, Thái Lan triển khai chính sách "EV 3.5" với gói trợ cấp và ưu đãi thuế để thu hút các hãng xe điện nước ngoài. Trung tâm của làn sóng này là các doanh nghiệp Trung Quốc: BYD, Changan, SAIC (MG) và AION (GAC) đều đã xây dựng nhà máy tại Hành lang Kinh tế phía Đông (EEC) của Thái Lan. Sản xuất tại chỗ kết hợp giá cạnh tranh đang nhanh chóng thay đổi cục diện thị trường ô tô Thái Lan, biến nước này thành cứ điểm sản xuất xe điện Trung Quốc hướng tới cả ASEAN lẫn thị trường toàn cầu. Rủi ro ở đây là nguy cơ dư cung nếu nội địa chưa hấp thụ kịp, cộng thêm sức ép từ cạnh tranh chiến lược Mỹ–Trung và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bài học nào cho các nền kinh tế mới nổi?

Bài phân tích của chuyên gia Kim Dae-yoon (cố vấn Hiệp hội Mỹ phẩm Campuchia) đặt ra câu hỏi quan trọng: các quốc gia như Campuchia — đang ở giai đoạn đầu công nghiệp hóa — nên chọn mô hình nào? Câu trả lời, theo tác giả, không phải là sao chép một mô hình có sẵn, mà là xác định chiến lược phù hợp với nền tảng công nghiệp, nguồn nhân lực và môi trường đầu tư riêng. Tác giả nhấn mạnh rằng hợp tác chiến lược với các doanh nghiệp Hàn Quốc — vốn sở hữu năng lực sản xuất và công nghệ xe điện hàng đầu thế giới — có thể là chìa khóa để các nước đi sau tạo ra động lực tăng trưởng mới trong ngành xe điện. Để nắm bắt xu hướng và cơ hội từ các doanh nghiệp Hàn Quốc trong lĩnh vực này, bạn có thể theo dõi tín hiệu cơ hội từ doanh nghiệp Hàn (Business Radar) → hoặc khám phá dữ liệu doanh nghiệp Hàn Quốc →.