Startup Hàn Quốc bỏ nước ra đi: Vì sao VC chỉ rót tiền chỗ an toàn?

Khởi nghiệp không phải ở Hàn — xu hướng đáng lo

Các nhóm sáng lập từ câu lạc bộ khởi nghiệp của Đại học Seoul và nhiều trường lớn khác đang chọn đăng ký pháp nhân tại San Francisco ngay khi vừa tốt nghiệp, thay vì gây dựng công ty ở Hàn trước rồi mới "lật" (flip) sang Mỹ như cách đây vài năm. Lý do thực tế: quy mô đầu tư hạt giống tại Mỹ vốn đã lớn hơn Hàn Quốc nhiều lần, còn nguồn vốn toàn cầu thì dồi dào hơn hẳn. Theo giới trong ngành, việc cạnh tranh để được một VC nổi tiếng tại Seoul rót tiền ngày càng khó và tốn thời gian hơn so với việc tiếp cận nhà đầu tư Mỹ ngay từ đầu.

Vòng xoáy: VC sợ rủi ro, startup cài AI cho đẹp hồ sơ

Gốc rễ của tình trạng này nằm ở áp lực thành tích trong nội bộ các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC). Mỗi chuyên viên thẩm định (심사역) đều biết rằng danh sách các khoản đầu tư của họ — đặc biệt là tỷ lệ thành công — sẽ theo họ suốt sự nghiệp, từ vòng gọi vốn quỹ mới đến khi chuyển việc. Kết quả là VC ngại đặt cược vào startup giai đoạn sơ khai dù đây mới là đúng bản chất của vốn mạo hiểm: chấp nhận rủi ro cao để đổi lấy mức sinh lời hàng chục đến hàng trăm lần. Vốn đang dồn vào các thương vụ lớn với doanh nghiệp đã được kiểm chứng, khiến VC nhỏ không tiếp cận được startup tiềm năng và VC lớn chỉ săn megadeal — cả hệ sinh thái rơi vào trạng thái phân cực.

Hệ quả tiếp theo là một vòng xoáy khác: để lọt vào mắt xanh của VC và các chương trình hỗ trợ nhà nước, nhiều startup sơ khai buộc phải gắn nhãn "AI" vào mô hình kinh doanh dù sản phẩm không thực sự cần đến AI. Các nhà đầu tư biết điều này, nhưng cũng không muốn bỏ lỡ bất kỳ deal nào có từ khóa "hot". Kết quả là hệ sinh thái dần bị đồng nhất hóa: VC chỉ chọn lĩnh vực đã kiểm chứng, startup chỉ chọn từ khóa an toàn — sức sáng tạo thực chất bị bào mòn.