Bài học 40 năm của Samsung: Việt Nam nên học gì?

Samsung và hành trình 40 năm từ lắp ráp đến làm chủ công nghệ

Samsung không tự nhiên trở thành gã khổng lồ bán dẫn và điện tử toàn cầu. Trong suốt 20 năm đầu, tập đoàn này gần như hoàn toàn phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu — mua bản quyền, thuê chuyên gia nước ngoài, tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật từ Nhật Bản và Mỹ. Giai đoạn đó, Samsung đóng vai "học trò", tích lũy năng lực sản xuất nhưng chưa thể tự đứng vững về nghiên cứu & phát triển (R&D).

Sang thập kỷ thứ ba, Samsung chuyển hướng mạnh sang tự chủ công nghệ: đầu tư lớn vào R&D nội địa, xây dựng đội ngũ kỹ sư riêng, dần thay thế các linh kiện và quy trình nhập khẩu bằng giải pháp tự phát triển. Đây là giai đoạn đau đớn nhất — tốn kém, nhiều thất bại — nhưng là nền tảng không thể thiếu. Đến thập kỷ thứ tư, Samsung bắt đầu dẫn đầu thị trường chip nhớ và màn hình toàn cầu, thiết lập chuẩn công nghệ thay vì chạy theo.

Việt Nam đang ở đâu trong hành trình này?

Việt Nam hiện hút vốn FDI công nghệ rất mạnh — Samsung, LG, Intel đều có nhà máy lớn tại đây — nhưng phần lớn vẫn dừng ở công đoạn lắp ráp và kiểm thử (giống Samsung những năm 1970-1980). Tỷ lệ nội địa hóa trong chuỗi cung ứng điện tử còn thấp, doanh nghiệp phụ trợ trong nước chưa đủ năng lực tham gia sâu.

Bài học cốt lõi từ Samsung là: giai đoạn phụ thuộc công nghệ ngoại KHÔNG nên kéo dài vô thời hạn. Phải có lộ trình rõ ràng — tận dụng FDI để học, rồi dứt khoát đầu tư vào R&D nội địa và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Không có con đường tắt nào bỏ qua giai đoạn tự chủ đắt đỏ này. Bạn có thể tham khảo tín hiệu cơ hội & xu hướng ngành công nghệ Hàn–Việt trên Business Radar → để theo dõi các lĩnh vực đang có dòng chuyển giao công nghệ thực chất.