CPS vs RCPS: Vì sao VC Hàn vẫn từ chối đổi cơ chế đầu tư?

CPS và RCPS: Hai cơ chế đầu tư đang gây tranh luận

Chính phủ Hàn Quốc đang thúc đẩy việc dùng CPS (Convertible Preferred Stock — cổ phiếu ưu đãi chuyển đổi) như một chuẩn mực mới trong đầu tư mạo hiểm, với kỳ vọng bảo vệ quyền lợi nhà sáng lập hơn so với mô hình cũ. Tuy nhiên, phần lớn các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) tại Hàn vẫn giữ nguyên RCPS (Redeemable Convertible Preferred Stock — cổ phiếu ưu đãi chuyển đổi có thể hoàn vốn), khiến xuất hiện "khoảng cách nhiệt độ" rõ rệt giữa định hướng chính sách và thực tế thị trường.

Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở quyền hoàn vốn (redemption right): RCPS cho phép nhà đầu tư yêu cầu startup hoàn trả vốn đã rót trong một số điều kiện nhất định — điều này tạo ra tấm lưới an toàn quan trọng với VC khi startup thất bại hoặc không đạt kỳ vọng tăng trưởng. CPS không có điều khoản này, nên rủi ro dồn về phía quỹ nhiều hơn.

Vì sao VC vẫn giữ RCPS?

Các quỹ VC lý giải rằng RCPS là công cụ quản trị rủi ro thiết yếu trong bối cảnh thị trường exit (thoái vốn qua IPO hoặc M&A) của Hàn Quốc vẫn còn hạn chế. Khi IPO chậm và M&A chưa phát triển đủ mạnh, quyền hoàn vốn của RCPS là cơ chế duy nhất giúp quỹ bảo vệ LP (nhà đầu tư góp vốn vào quỹ) trước kịch bản xấu. Nếu buộc chuyển sang CPS mà không có kênh thoái vốn thay thế, các VC lo ngại sẽ phải cắt giảm số thương vụ mạo hiểm hoặc chỉ rót vốn vào giai đoạn muộn — tức là, nghịch lý, chính sách "thân thiện với startup" lại có thể làm khô hạn vốn sớm.

Về phía chính phủ, lập luận ủng hộ CPS là RCPS tạo gánh nặng nợ tiềm ẩn cho startup, vì nghĩa vụ hoàn trả vốn về bản chất giống nợ hơn là vốn chủ sở hữu — điều này ảnh hưởng xấu đến bảng cân đối kế toán và làm khó startup khi đi vay hoặc gọi vốn tiếp theo.