Physical AI: Khi trí tuệ nhân tạo bước ra khỏi màn hình

Trong vài năm qua, phần lớn chúng ta biết đến AI qua một chiếc màn hình.

Ta đặt câu hỏi, AI trả lời. Ta đưa một bức ảnh, AI phân tích. Ta yêu cầu viết email, làm slide hay tạo hình ảnh, AI thực hiện trong vài giây.

Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu AI không chỉ nói, mà còn có thể nhìn thấy thế giới, di chuyển và thực sự làm một việc ngoài đời?

Đó chính là ý tưởng phía sau Physical AI.

Nếu ChatGPT có một cơ thể

Hãy tưởng tượng bạn nói:

Một AI như ChatGPT có thể hiểu rất rõ câu này. Nó biết "chai nước" là gì, "bàn" là gì và hành động "mang tới" nghĩa là gì. Nhưng nó không thể tự lấy chai nước.

Một robot sử dụng Physical AI thì khác. Camera của robot nhìn quanh căn phòng. AI nhận ra đâu là chiếc bàn, đâu là chai nước, đâu là con người đang yêu cầu. Robot tính toán khoảng cách, tìm đường đi, đưa cánh tay tới đúng vị trí, điều chỉnh lực của bàn tay và nhấc chai nước lên. Sau đó nó mang chai nước tới cho bạn.

Nói một cách đơn giản:

Một "cơ thể AI" hoạt động như thế nào?

Physical AI thực ra khá giống con người.

• Con người có mắt để nhìn. Robot có camera, radar, lidar và các cảm biến.
• Con người có não để hiểu những gì mình nhìn thấy. Robot có AI model và chip xử lý.
• Con người có tay chân để hành động. Robot có motor, bánh xe, cánh tay robot và các cơ cấu truyền động.

Quá trình có thể tóm tắt bằng bốn bước:

Ví dụ trong một nhà máy: camera nhìn thấy một linh kiện trên dây chuyền; AI phát hiện linh kiện bị lệch 3 cm; hệ thống quyết định cần điều chỉnh; cánh tay robot lập tức di chuyển linh kiện về đúng vị trí. Toàn bộ quá trình có thể diễn ra trong chưa đầy một giây.

Điều thú vị nhất: thế giới thật không giống dữ liệu trên màn hình

Đây chính là phần khiến Physical AI khó hơn rất nhiều so với AI chỉ hoạt động trong phần mềm.

Trong thế giới kỹ thuật số, một bức ảnh luôn nằm yên. Nhưng ngoài đời, ánh sáng thay đổi. Vật thể có thể bị che khuất. Con người có thể bất ngờ đi ngang qua. Sàn nhà có thể trơn. Một chiếc hộp có thể nằm lệch chỉ vài centimet so với hôm qua.

Robot vì vậy không thể đơn giản học thuộc một kịch bản. Nó phải liên tục quan sát môi trường và điều chỉnh hành động. Đó là lý do Physical AI cần kết hợp nhiều lĩnh vực cùng lúc:

Tại sao AI phải chạy ngay trên robot?

Một câu hỏi thú vị là: tại sao robot không gửi toàn bộ hình ảnh lên cloud, chờ AI xử lý rồi nhận lệnh trở lại?

Trong nhiều trường hợp, cách đó quá chậm. Hãy tưởng tượng một robot đang di chuyển và bất ngờ có một người bước ra phía trước. Robot không thể gửi video lên Internet rồi chờ vài giây để hỏi: "Tôi có nên dừng lại không?" Nó phải quyết định gần như ngay lập tức.

Vì vậy, rất nhiều Physical AI sử dụng Edge AI — AI được chạy ngay trên robot, camera hoặc thiết bị tại hiện trường. Điều này giúp hệ thống phản ứng nhanh hơn, giảm phụ thuộc Internet và trong nhiều trường hợp còn giúp dữ liệu không cần rời khỏi nhà máy.

Physical AI đã ở quanh chúng ta nhiều hơn chúng ta nghĩ

• Một robot hút bụi nhìn thấy chân bàn và tự né. Đó là một dạng Physical AI đơn giản.
• Một camera trong nhà máy phát hiện sản phẩm lỗi và ra lệnh cho robot gắp sản phẩm đó ra khỏi dây chuyền.
• Drone dùng camera để phát hiện vết nứt trên đường dây điện rồi tự điều chỉnh đường bay.
• Xe tự hành nhìn thấy người đi bộ và tự phanh.
• Robot kho hàng tự tìm đường giữa hàng nghìn kệ hàng.
• Robot hình người nhận yêu cầu bằng giọng nói rồi thực hiện một công việc.

Tất cả đều có chung một ý tưởng:

Sau ChatGPT có thể là thời đại của "AI có cơ thể"

Generative AI khiến máy tính ngày càng giỏi xử lý ngôn ngữ. Computer Vision khiến máy tính ngày càng giỏi nhìn. Robotics khiến máy móc ngày càng linh hoạt. Semiconductor giúp AI ngày càng nhỏ hơn, nhanh hơn và có thể chạy ngay trên thiết bị.

Khi những công nghệ này gặp nhau, một bước chuyển rất thú vị đang xảy ra. AI đang dần rời khỏi màn hình. Nó đi vào camera. Đi vào ô tô. Đi vào drone. Đi vào dây chuyền sản xuất. Và cuối cùng, đi vào robot.

Có lẽ cách dễ nhớ nhất để hiểu Physical AI chỉ cần một câu:

Và khi AI có thể không chỉ trả lời con người, mà còn làm việc cùng con người, câu chuyện về trí tuệ nhân tạo có thể sẽ bước sang một chương hoàn toàn mới.

KVBiz | Hiểu công nghệ Hàn Quốc và thế giới bằng ngôn ngữ dễ hiểu