Nhà máy thông minh Hàn Quốc: Cuộc đua tỷ đô giữa LG, Samsung và startup

Thị trường smart factory bùng nổ — và Hàn Quốc đang chạy đua

Thị trường nhà máy thông minh toàn cầu đạt 129,74 tỷ USD năm 2022 và được dự báo tăng trưởng trung bình 9,52%/năm, chạm mốc 321,98 tỷ USD vào năm 2032 theo Precedence Research. Đây là lý do các tập đoàn lớn lẫn startup Hàn Quốc đang dồn lực vào lĩnh vực này như một "miếng ăn tương lai" không thể bỏ qua.

Áp lực nhân khẩu học là chất xúc tác quan trọng: dân số Hàn Quốc giảm mạnh khiến việc duy trì lực lượng lao động sản xuất ngày càng khó khăn, biến smart factory từ lựa chọn thành nhu cầu bắt buộc. Số liệu từ Bộ Doanh nghiệp vừa và nhỏ Hàn Quốc cho thấy các nhà máy đã chuyển đổi sang mô hình thông minh ghi nhận năng suất tăng 29,4%, chất lượng sản phẩm cải thiện 42,8%, đồng thời cắt giảm chi phí 15,9% và tăng doanh thu trung bình 6,4%. Tesla là ví dụ điển hình: sau khi triển khai Gigafactory, sản lượng tăng gần 10 lần — từ 100.000 xe/năm (2017) lên 1,2 triệu xe (2022). Nhà máy Ulsan số 5 của Hyundai cũng không ghi nhận bất kỳ lỗi hàng loạt nào suốt 5 năm kể từ khi áp dụng hệ thống smart factory năm 2019.

Các tập đoàn lớn và doanh nghiệp vừa vào cuộc ra sao?

LG CNS triển khai nền tảng Factova để xây dựng nhà máy thông minh cho các công ty trong hệ sinh thái LG (LG Chem, LG Display, LG Innotek, LG Electronics). Samsung SDS dùng nền tảng Nexplant tập trung vào ba lõi: thông minh hóa thiết bị (dự đoán thời điểm bảo trì tối ưu từ big data), thông minh hóa quy trình (kiểm soát công đoạn bằng AI) và thông minh hóa kiểm tra (tự động phát hiện lỗi bằng deep learning). SK C&C cạnh tranh bằng nền tảng i-Facts với công nghệ "AI Smart Vision" có thể phát hiện lỗi ở cấp độ micromet (µm). LG Electronics thì lấn sân B2B với bộ giải pháp xây dựng smart factory, sau khi hai nhà máy của hãng — tại Changwon (Gyeongsangnam-do) và Tennessee (Mỹ) — đã được Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) công nhận là "Nhà máy Hải đăng" (Lighthouse Factory), danh hiệu dành cho những cơ sở sản xuất dẫn đầu toàn cầu.

Ở phân khúc doanh nghiệp vừa, M2I là đơn vị duy nhất tại Hàn Quốc cung cấp đầy đủ giải pháp Smart HMI và Smart SCADA (ngoài Schneider Electric Korea — công ty nước ngoài). Dòng sản phẩm TOPR Series của M2I trang bị CPU quad-core, đang được ứng dụng rộng trong bán dẫn, xe hơi, pin thứ cấp và dược phẩm. SFA — xuất phát điểm là nhà sản xuất thiết bị màn hình — đã rót hơn 100 tỷ KRW (≈ khoảng 75 triệu USD) trong 4 năm để chuyển mình thành nhà cung cấp giải pháp smart factory toàn diện dưới thương hiệu NEO. Điểm nổi bật là thiết bị kiểm tra CT 3D inline có thể kiểm tra toàn bộ pin lithium chỉ trong 4 giây/cell — trong khi thiết bị nước ngoài cần hàng chục phút, khiến kiểm tra 100% là bất khả thi.

Digital Twin, robot thông minh và bảo mật OT — ba mũi nhọn cạnh tranh

Công nghệ digital twin (nhà máy số song sinh) đang nổi lên như một thế mạnh khác biệt. E8ight (thành lập 2012) là doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tiên phát triển phần mềm mô phỏng dạng "hạt" (particle) 3D — khác với phương pháp lưới 2D phổ biến của Dassault Systems, Ansys hay Siemens. Công nghệ này xử lý khối lượng dữ liệu lớn nhanh hơn và cho phép mô phỏng phản ứng hóa học trong quy trình chế tạo pin — giúp tiết kiệm đáng kể chi phí thử nghiệm vốn lên tới hơn 1 tỷ KRW mỗi lần thực nghiệm.

Về robot, Now Robotics (thành lập 2016) cung cấp dòng robot công nghiệp và logistics thông minh đa dạng (NURO, NUROX, NUROG, NUCA, NUGO). Doosan Robotics vừa bắt tay với Telstar Hommel để đưa robot cộng tác vào dây chuyền smart factory: Doosan cung cấp robot và giải pháp sản xuất, còn Telstar Hommel đảm nhiệm tư vấn, thiết kế và xây dựng hệ thống. Viện nghiên cứu ETRI cũng đang phát triển hệ thống cho phép người không chuyên điều khiển cánh tay robot chỉ bằng cách vẽ quỹ đạo như dùng joystick.

Một điểm yếu cốt lõi của smart factory là rủi ro an ninh mạng: toàn bộ dây chuyền vận hành trong môi trường số, dễ bị tấn công từ bên ngoài. Theo báo cáo IBM Threat Intelligence 2023, khu vực châu Á - Thái Bình Dương là vùng bị tấn công nhiều nhất hai năm liên tiếp — khi Bắc Mỹ, châu Âu và Trung Đông tăng cường đầu tư bảo mật, hacker chuyển hướng sang đây. Để đáp ứng, Hunesion và Naonworks đang đẩy mạnh giải pháp bảo mật OT (Operational Technology). Đặc biệt, CTI Lab phát triển sản phẩm bảo mật AI giá dưới 10 triệu KRW (≈ 7.500 USD), nhắm vào nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ: DTI.ai-ICS giá dưới 9 triệu KRW và phiên bản nhẹ DTI.ai-ICS Light dưới 3 triệu KRW theo mô hình đăng ký (subscription), không cần chi phí đầu tư ban đầu.

Các doanh nghiệp Việt Nam đang mở rộng sang Hàn Quốc hoặc tìm kiếm đối tác công nghệ trong lĩnh vực sản xuất thông minh có thể tham khảo tín hiệu cơ hội qua Business Radar → hoặc dữ liệu doanh nghiệp Hàn Quốc → để xác định đối tác tiềm năng.