Nghỉ bệnh không lương 1 tháng có mất 퇴직금? Đừng nhầm “không lương” với “nghỉ việc”

Người lao động Việt ở Hàn thường lo rằng chỉ cần nghỉ bệnh không lương một tháng thì thời gian làm việc sẽ bị “đứt”, từ đó mất quyền nhận 퇴직금 (trợ cấp thôi việc). Điểm cần kiểm tra không phải là tháng đó có lương hay không, mà là quan hệ lao động có còn tồn tại hay đã chấm dứt.

Trước tiên: điều kiện cơ bản để có 퇴직금

Theo 근로자퇴직급여 보장법 (Luật bảo đảm quyền lợi hưu trí của người lao động), người sử dụng lao động phải thiết lập chế độ trả ít nhất 30 ngày lương bình quân cho mỗi năm làm việc liên tục.

Trong thực tế, cần kiểm tra đồng thời:

• Bạn đã làm liên tục từ đủ 1 năm trở lên;
• Thời giờ làm việc theo thỏa thuận bình quân đạt từ 15 giờ/tuần;
• Quan hệ lao động thực sự đã chấm dứt khi yêu cầu thanh toán 퇴직금;
• Không thuộc trường hợp đặc biệt cần áp dụng quy định riêng.

퇴직금 thường phải được thanh toán trong vòng 14 ngày kể từ ngày nghỉ việc, trừ khi hai bên có thỏa thuận gia hạn vì lý do đặc biệt.

Nghỉ không lương không đồng nghĩa với nghỉ việc

Hãy phân biệt ba tình huống:

1. Công ty duyệt nghỉ bệnh, hợp đồng vẫn còn

Nếu bạn nộp đơn, có giấy xác nhận hoặc thông báo chấp thuận, không làm thủ tục thôi việc và sau đó quay lại làm, quan hệ lao động vẫn đang tiếp tục. Một tháng không nhận lương không tự động xóa thời gian làm việc trước đó.

2. Hai bên thực tế đã chấm dứt hợp đồng rồi ký lại

Nếu hồ sơ thể hiện bạn đã nghỉ việc, quyết toán, rút bảo hiểm hoặc ký hợp đồng mới sau một thời gian gián đoạn, cơ quan có thẩm quyền có thể xem đây là hai giai đoạn lao động khác nhau. Khi đó phải đánh giá bản chất từng hồ sơ, không chỉ dựa vào cách gọi “nghỉ bệnh”.

3. Tự ý nghỉ, không có sự chấp thuận

Nếu nghỉ dài ngày mà không thông báo hoặc không được chấp thuận, vấn đề có thể chuyển thành vắng mặt không phép hoặc tranh chấp kỷ luật. Đây không còn là tình huống nghỉ bệnh đã được duyệt thông thường.

Một tháng nghỉ bệnh ảnh hưởng số tiền như thế nào?

퇴직금 được tính dựa trên 평균임금 (lương bình quân), về nguyên tắc lấy tổng tiền lương trong ba tháng trước thời điểm phát sinh nghĩa vụ chia cho tổng số ngày của giai đoạn đó.

Tuy nhiên, 근로기준법 시행령 제2조 quy định một số khoảng thời gian và tiền lương tương ứng được loại khỏi phép tính. Trong đó có thời gian người lao động nghỉ vì chấn thương, bệnh không do công việc hoặc lý do khác sau khi được người sử dụng lao động chấp thuận.

Điều này nhằm tránh việc một tháng không lương kéo mức lương bình quân xuống bất hợp lý. Nhưng cách áp dụng còn phụ thuộc:

• Ngày bắt đầu và kết thúc nghỉ bệnh;
• Nghỉ hoàn toàn hay vẫn làm một phần;
• Khoản nào là lương, khoản nào là trợ cấp;
• Nội quy công ty, thỏa ước lao động và hồ sơ chấp thuận;
• Ngày chính thức chấm dứt hợp đồng.

Bạn có thể dùng công cụ tính 퇴직금 của Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc, nhưng kết quả trực tuyến chỉ có tính tham khảo nếu dữ liệu đầu vào hoặc thời gian loại trừ chưa chính xác.

Hồ sơ nên giữ ngay từ lúc xin nghỉ

• Đơn xin nghỉ bệnh và phản hồi chấp thuận của công ty;
• Giấy khám hoặc giấy nhập viện, nếu có;
• Hợp đồng lao động và nội quy nghỉ phép;
• Bảng lương ít nhất 3–6 tháng trước và sau thời gian nghỉ;
• Lịch sử đóng bảo hiểm, bảng chấm công, tin nhắn về ngày quay lại làm;
• Giấy xác nhận nghỉ việc khi hợp đồng chấm dứt.

Người lao động nên làm gì?

1. Hỏi bộ phận nhân sự bằng văn bản: thời gian nghỉ được ghi là 병가, 휴직 hay nghỉ việc.

2. Xác nhận hợp đồng và bảo hiểm có tiếp tục hay không.

3. Trước khi nghỉ việc, xin bảng tính 퇴직금 và kiểm tra phần thời gian bị loại khỏi phép tính 평균임금.

4. Nếu số liệu không khớp, gọi 고용노동부 고객상담센터 1350 hoặc đến cơ quan lao động phụ trách nơi làm việc.

Thông tin trên là hướng dẫn chung. Kết luận cuối cùng cần dựa trên hợp đồng, nội quy, hồ sơ nghỉ và diễn biến thực tế của từng người.

Nguồn tham khảo

• 국가법령정보센터 – 근로자퇴직급여 보장법 제8조
• 국가법령정보센터 – 근로기준법 시행령 제2조
• 고용노동부 1350 – 퇴직금 계산기
• 고용노동부 1350 – 안내 답변 về điều kiện và thời hạn trả 퇴직금