Nguyễn Quang Phước: Kết nối trí thức Việt tại Hàn với bài toán đổi mới sáng tạo

Gương mặt Việt và hành trình tại Hàn · Bài 4/16

Trong cộng đồng chuyên gia Việt Nam tại Hàn Quốc, Tiến sĩ Nguyễn Quang Phước được các nguồn công khai ghi nhận qua một vai trò khá đặc biệt: tổ chức những năng lực riêng lẻ thành mạng lưới, rồi tìm cách nối mạng lưới ấy với doanh nghiệp, startup và các bài toán công nghệ của Việt Nam.

Từ chuyên môn cá nhân đến một đầu mối kết nối

Hành trình công khai của Nguyễn Quang Phước gắn chặt với Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt Nam tại Hàn Quốc (VINK). Theo KBS WORLD, VINK ra mắt năm 2021 dưới sự bảo trợ của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và các cơ quan của Việt Nam. Mục tiêu của mạng lưới là kết nối chuyên gia khoa học–công nghệ người Việt đang làm việc tại Hàn Quốc, qua đó đóng góp cho phát triển kinh tế–xã hội trong nước và thúc đẩy hợp tác Việt–Hàn bằng đổi mới sáng tạo.

Một bản tin của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về cuộc làm việc tháng 11/2021 ghi nhận Nguyễn Quang Phước với cương vị Chủ tịch VINK. Khi đó, ông giới thiệu mạng lưới không chỉ quy tụ trí thức, nhà nghiên cứu kỹ thuật và khoa học, mà còn có doanh nhân và nhà đầu tư. Cách tổ chức này cho thấy hướng đi của VINK từ đầu: tri thức cần được đặt cạnh nhu cầu thị trường và nguồn lực triển khai.

Đây là điểm đáng chú ý trong hồ sơ của ông Phước. Thay vì chỉ kể câu chuyện thành công của một chuyên gia ở nước ngoài, các nguồn tập trung vào công việc xây dựng hạ tầng kết nối để nhiều chuyên gia có thể cùng tham gia.

Ba hướng hoạt động của VINK

Trong chương trình “Chuyện từ Seoul” phát ngày 15/11/2024, KBS WORLD giới thiệu ba nhóm hoạt động chính của VINK: khoa học–công nghệ; hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; và hỗ trợ doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến công nghệ. KBS cho biết mạng lưới khi ấy có khoảng 70 thành viên, phần lớn là nhà khoa học tại trường đại học và viện nghiên cứu ở Hàn Quốc, bên cạnh chuyên gia công nghệ trong doanh nghiệp và những người khởi nghiệp.

Con số thành viên trong các bài nguồn thay đổi theo thời điểm và có thể khác nhau về phạm vi thống kê. VietnamPlus ngày 1/7/2024 ghi nhận 28 chuyên gia trong các lĩnh vực như AI, bán dẫn, điện–năng lượng, y sinh, viễn thông, công nghệ sinh học, khoa học dữ liệu, khoa học máy tính và y khoa. Đến bài phỏng vấn của Báo Thế giới & Việt Nam tháng 4/2025, quy mô được giới thiệu là 120 thành viên. Vì vậy, các con số nên được hiểu là ảnh chụp của từng thời điểm, không phải một thống kê cố định.

Đưa mạng lưới đến gần doanh nghiệp và startup

Cuộc làm việc giữa lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư với VINK ngày 30/6/2024 cung cấp những ví dụ cụ thể hơn. VietnamPlus ghi nhận ông Phước cho biết VINK đã thành lập Trung tâm AI Việt Nam–Hàn Quốc, tổ chức hội thảo về AI và Internet, tư vấn pháp lý cho một số doanh nghiệp Việt muốn mở rộng hoạt động tại Hàn Quốc, đồng thời hướng trọng tâm vào huấn luyện startup Việt.

Tại cùng cuộc làm việc, đại diện VINK trình bày kinh nghiệm của Hàn Quốc trong phát triển công nghiệp bán dẫn và đề xuất Việt Nam quan tâm đến ba khâu: đóng gói, thiết kế chip và sản xuất chip truyền thống. Đây là nội dung tư vấn và đề xuất chính sách được nguồn ghi nhận; không nên đồng nhất với một dự án sản xuất đã hoàn thành.

Nhìn từ các hoạt động này, vai trò “kết nối” không dừng ở việc tổ chức một cuộc gặp. Nó bao gồm xác định nhu cầu, tìm chuyên gia phù hợp, chuyển kinh nghiệm từ Hàn Quốc về bối cảnh Việt Nam và hỗ trợ doanh nghiệp đi qua những khác biệt về thị trường hay pháp lý.

Tư duy về đổi mới sáng tạo: R&D, startup và con người

Trong cuộc trao đổi đăng ngày 22/4/2025 trên Báo Thế giới & Việt Nam, Nguyễn Quang Phước nêu ba trụ cột mà Việt Nam cần chú trọng: đầu tư cho nghiên cứu và phát triển; xây dựng môi trường thuận lợi cho startup; và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực mới như AI, dữ liệu lớn, blockchain và sinh học số.

Ông cũng nhấn mạnh khả năng đóng góp từ xa của chuyên gia Việt ở nước ngoài thông qua nghiên cứu chung, cố vấn hoặc đầu tư vào dự án công nghệ trong nước. Góc nhìn này phù hợp với thực tế của cộng đồng trí thức tại Hàn Quốc: không phải ai cũng có thể trở về ngay, nhưng chuyên môn, mạng lưới và kinh nghiệm thị trường vẫn có thể được chuyển thành nguồn lực cho Việt Nam.

Tiếp tục hướng tới thế hệ trẻ trong năm 2026

Ngày 5/9/2026, tại Diễn đàn Kết nối tri thức Việt Nam–Hàn Quốc (VK Connect 2026) ở Đại học Yeungnam, Nguyễn Quang Phước được giới thiệu với cương vị Chủ tịch VINK. Theo Báo Thế giới & Việt Nam, ông chia sẻ với du học sinh về năng lực cần thiết trong kỷ nguyên AI và cơ hội khởi nghiệp tại cả Hàn Quốc lẫn Việt Nam dựa trên kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm tích lũy trong quá trình học tập, nghiên cứu, làm việc ở Hàn Quốc.

Một ngày sau, tại cuộc gặp giữa Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và mạng lưới chuyên gia ở Seoul, báo Good Morning Vietnam bản tiếng Hàn tiếp tục ghi nhận ông trong vai trò Chủ tịch VINK. Nội dung trao đổi đặt trọng tâm vào bán dẫn, AI và việc tổ chức các nhóm chuyên gia theo bài toán cụ thể.

Các mốc từ 2021 đến 2026 cho thấy một hành trình nhất quán: xây dựng mạng lưới, đưa tri thức gần hơn với doanh nghiệp, rồi mở rộng kết nối đến startup và người trẻ. Với người Việt đang học tập, nghiên cứu hoặc làm công nghệ tại Hàn Quốc, câu chuyện của Nguyễn Quang Phước gợi ra một cách đóng góp thực tế: không nhất thiết chỉ bằng thành tựu cá nhân, mà còn bằng khả năng tập hợp đúng người quanh một nhu cầu chung.

Bài tổng hợp của KVBiz, biên soạn ngày 19/10/2026 từ các nguồn công khai dưới đây; không phải phỏng vấn trực tiếp. Chức danh, quy mô thành viên và hoạt động được gắn với thời điểm nguồn công bố.

Nguồn tham khảo

• Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 2021: Thứ trưởng Trần Duy Đông làm việc với VINK.
• VietnamPlus/TTXVN, 1/7/2024: Mạng lưới đổi mới sáng tạo đẩy mạnh hoạt động khởi nghiệp tại Hàn Quốc.
• KBS WORLD, 15/11/2024: Hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo của VINK.
• Báo Thế giới & Việt Nam, 22/4/2025: Riding the new wave of innovation in Vietnam.
• Báo Thế giới & Việt Nam, 7/9/2026: Diễn đàn VK Connect 2026.
• Good Morning Vietnam, 9/9/2026: Cuộc gặp VINK tại Seoul về hợp tác công nghệ chiến lược (tiếng Hàn).

Đọc tiếp trong loạt: Hanbin – Ngô Ngọc Hưng → · Lê Nguyễn Minh Phương → · Trần Hải Linh → · Mục Người Việt ở Hàn →.