KIEP: Doanh nghiệp Hàn đầu tư ra nước ngoài giúp tăng việc làm trong nước

FDI không "rỗng ruột" nền kinh tế — số liệu thực tế nói gì?

Viện Nghiên cứu Kinh tế Đối ngoại Hàn Quốc (KIEP) vừa công bố báo cáo "Nhiệm vụ chính sách tái cơ cấu mạng lưới sản xuất toàn cầu của Hàn Quốc", lật ngược quan niệm lâu nay rằng đầu tư trực tiếp ra nước ngoài (FDI) sẽ gây ra "công nghiệp trống rỗng" và làm mất việc làm trong nước.

Dựa trên dữ liệu khảo sát doanh nghiệp từ năm 2006 đến 2023, KIEP so sánh các nhà sản xuất đã thực hiện FDI với nhóm tương đương chưa đầu tư ra nước ngoài. Kết quả: nhóm đã đầu tư nước ngoài có doanh thu nội địa tăng thêm khoảng 8,2–11,5%, số lao động trong nước tăng thêm 4,1–6,3%, và chi đầu tư R&D nội địa tăng 5,5–7,8%. Cơ chế chính là khi công ty mở nhà máy ở nước ngoài, các pháp nhân nước ngoài đó lại tăng mua linh kiện, nguyên vật liệu và thiết bị trung gian từ trụ sở mẹ trong nước — tạo ra vòng tuần hoàn thuận chiều giữa xuất khẩu hàng trung gian và duy trì công suất sản xuất nội địa.

Việt Nam trong chiến lược "đa dạng hóa thông minh" của Hàn Quốc

Báo cáo KIEP được công bố trong bối cảnh Mỹ áp thuế quan cao dưới thời chính quyền Trump 2.0, buộc các doanh nghiệp Hàn phải tái định hình chuỗi cung ứng. Trong cuộc khảo sát 10 chuyên gia công nghiệp và lãnh đạo doanh nghiệp, 81,6% cho rằng việc tái cơ cấu mạng lưới sản xuất toàn cầu là bắt buộc. Hai yếu tố rủi ro lớn nhất được nhắc đến là thuế quan cao của Mỹ (29%) và phụ thuộc quá mức vào Trung Quốc (16%).

Về điểm đến đầu tư ưu tiên, Mỹ dẫn đầu với 49% lượt chọn. Việt Nam đứng thứ hai với 10%, tiếp theo là Ấn Độ (9%). KIEP đề xuất chiến lược "hai hướng": củng cố liên minh công nghệ tiên tiến với Mỹ đồng thời đa dạng hóa sang các thị trường mới nổi thuộc "Global South" — trong đó Việt Nam được đề xuất cụ thể là đích nhận ODA kết hợp xây dựng hệ sinh thái sản xuất, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ Hàn Quốc vào thị trường.

Với Trung Quốc, thay vì rút lui hoàn toàn, báo cáo khuyên nâng cấp chức năng các cơ sở hiện hữu, đồng thời duy trì kênh hợp tác thị trường về mặt chiến lược. Mexico và Brazil được gợi ý là cửa ngõ vòng vào thị trường Bắc Mỹ và Nam Mỹ.

Kiến nghị chính sách

KIEP nhấn mạnh để tái cơ cấu chuỗi cung ứng thành công, Chính phủ Hàn Quốc cần: hỗ trợ xây dựng "AI Factory" nâng cao trình độ sản xuất nội địa; tạo điều kiện để các doanh nghiệp nhỏ và vừa đi cùng tập đoàn lớn ra nước ngoài; và chuyển đổi ODA đơn lẻ thành "ODA công nghiệp" gắn với đào tạo nhân lực tay nghề cao tại địa phương.

Nghiên cứu viên Ku Kyung-hyun (KIEP) nhận định: "Hệ thống phân công lao động toàn cầu dựa trên chi phí thấp và hiệu suất đã kết thúc. Thay vì bằng mọi giá thoát khỏi Trung Quốc hay kéo sản xuất về nước, Hàn Quốc cần thực thi chiến lược đa dạng hóa thông minh — tức là củng cố liên minh công nghệ với Mỹ và mở rộng cứ điểm sang Global South."

Doanh nghiệp Việt muốn tìm hiểu cơ hội hợp tác trong chuỗi cung ứng Hàn Quốc có thể gửi nhu cầu kết nối đối tác tại đây → hoặc theo dõi tín hiệu cơ hội từ doanh nghiệp Hàn (Business Radar) →.