Bộ Ngoại giao Hàn Quốc bác bỏ thông tin Nhật Bản chính thức yêu cầu mở vòng đàm phán về lệnh cấm nhập khẩu hải sản từ vùng Fukushima. Seoul khẳng định lệnh cấm vẫn còn hiệu lực cho đến khi niềm tin của người tiêu dùng nội địa được phục hồi.
Ngày 10/6, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc ra tuyên bố bác bỏ thông tin lan truyền rằng phía Nhật Bản đã chính thức đề nghị thành lập cơ chế tham vấn định kỳ về việc nối lại nhập khẩu hải sản từ khu vực Fukushima. Theo Seoul, cho đến thời điểm này, Nhật Bản chưa gửi bất kỳ yêu cầu chính thức nào liên quan đến vấn đề trên.
Lệnh cấm của Hàn Quốc có hiệu lực từ tháng 9/2013, áp dụng với hải sản từ Fukushima và bảy tỉnh lân cận gồm Iwate, Miyagi và các địa phương khác. Quyết định này được ban hành sau thảm họa hạt nhân năm 2011, khi trận động đất mạnh 9,0 độ richter kèm sóng thần cao tới 40 mét tàn phá bờ biển, cướp đi gần 18.500 sinh mạng và gây khủng hoảng tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi.
Bộ Ngoại giao Hàn Quốc nhấn mạnh các biện pháp hạn chế nhập khẩu là để bảo vệ sức khỏe và sự an toàn của người dân. Lập trường của Seoul là trước khi xem xét dỡ bỏ lệnh cấm, niềm tin của người tiêu dùng trong nước đối với độ an toàn của hải sản Nhật Bản phải được khôi phục trước.
Một cuộc khảo sát chung do báo Hankook Ilbo (Hàn Quốc) và Yomiuri Shimbun (Nhật Bản) thực hiện, công bố ngày 9/6, cho thấy 74,9% trong số 1.000 người Hàn được hỏi phản đối việc nối lại nhập khẩu hải sản từ Fukushima, trong khi 64% trong số 1.040 người Nhật được hỏi lại ủng hộ điều này. Khoảng cách nhận thức giữa hai phía là rất rõ ràng.
Về mặt pháp lý quốc tế, năm 2015 Nhật Bản từng kiện Hàn Quốc lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) liên quan đến lệnh cấm và các yêu cầu kiểm tra bổ sung. Năm 2019, WTO ra phán quyết nghiêng về phía Hàn Quốc, xác định các biện pháp này không cấu thành hạn chế thương mại bất công hay phân biệt đối xử tùy tiện. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để Seoul tiếp tục duy trì lệnh cấm. Tuần trước, Nhật Bản cũng bắt đầu đợt xả nước thải đã qua xử lý từ nhà máy Fukushima Daiichi ra Thái Bình Dương lần thứ 20.
Phân tích
Mặc dù đây là tranh chấp song phương Hàn – Nhật, vấn đề hải sản Fukushima lại ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 50.000–60.000 người Việt đang sinh sống, làm việc và học tập tại Hàn Quốc. Cộng đồng này thường xuyên tiêu thụ hải sản tại các siêu thị, chợ truyền thống và nhà hàng Hàn Quốc. Việc Seoul tiếp tục duy trì lệnh cấm đồng nghĩa hải sản từ tám tỉnh Nhật Bản không có mặt trên kệ hàng hợp pháp, giúp người Việt tại Hàn tránh được rủi ro tiêu thụ sản phẩm từ vùng còn tranh cãi về an toàn bức xạ.
Con số 74,9% người Hàn phản đối nối lại nhập khẩu phản ánh một thực tế thị trường: niềm tin tiêu dùng bị tổn thương nghiêm trọng và khó phục hồi chỉ bằng các tuyên bố kỹ thuật. Đây là bài học tham chiếu cho Việt Nam — nơi các vụ việc an toàn thực phẩm (từ tồn dư hóa chất đến nguồn gốc xuất xứ) thường xuyên gây làn sóng tẩy chay kéo dài, bất chấp kết quả kiểm nghiệm chính thức. Chính phủ và doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm Việt sang Hàn cần lưu ý: minh bạch truy xuất nguồn gốc là điều kiện cần, nhưng xây dựng niềm tin tiêu dùng mới là điều kiện đủ để duy trì thị phần.
Ở chiều ngược lại, nếu trong tương lai Hàn Quốc chịu áp lực chính trị hoặc pháp lý phải nới lỏng lệnh cấm, hải sản từ tám tỉnh Nhật Bản sẽ tràn vào thị trường và cạnh tranh trực tiếp với hải sản nhập khẩu từ Việt Nam — vốn đang là một trong những nguồn cung lớn cho Hàn Quốc. Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt cần theo dõi sát diễn tiến đàm phán Hàn – Nhật về vấn đề này, vì bất kỳ thay đổi chính sách nào cũng có thể tái định hình cơ cấu nhập khẩu thủy sản của Seoul.
Họp với đối tác Hàn Quốc — không còn rào cản ngôn ngữ
Nhận bản tin KVBiz
Tin kinh tế – công nghệ – doanh nghiệp Hàn–Việt chọn lọc, gửi hằng tuần. Miễn phí, huỷ bất cứ lúc nào.
Đây là bản tóm tắt. Bài gốc: Seoul denies report of Japan's request for talks on Fukushima seafood import ban — Yonhap. Bản quyền nội dung thuộc về nguồn gốc.
Đừng dừng ở một bài
Các nội dung khác đáng xem trên KVBiz
Nhẹ một nhịp