Bán dẫn Hàn Quốc trước gọng kìm Trung Quốc & rủi ro Đài Loan

Trung Quốc nhắm vào bán dẫn — "vũ khí" cuối cùng của Hàn Quốc

Bán dẫn chiếm gần 40% tổng kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc, và đây chính là ngành mà Trung Quốc đang dồn toàn lực để thâu tóm. Không phải lần đầu Trung Quốc chơi bài này: màn hình LCD từng là lãnh địa của Samsung và LG, nay đã mất hoàn toàn về tay Trung Quốc. Công nghiệp hóa dầu và pin cũng chung số phận. Bán dẫn là mặt trận tiếp theo.

Chiến lược của Bắc Kinh xuất phát từ căng thẳng thương mại Mỹ–Trung. Nếu thời Biden là "de-risking" (giảm phụ thuộc có chọn lọc cùng đồng minh), thì dưới Trump là "decoupling" toàn diện — cấm xuất khẩu chip AI tiên tiến như Nvidia H200, hạn chế thiết bị và phần mềm. Bị dồn vào góc tường, Trung Quốc không đối đầu trực tiếp mà chọn con đường tự chủ bán dẫn, bơm trợ cấp khổng lồ vào toàn bộ chuỗi giá trị: bộ nhớ, foundry (gia công chip), vật liệu, linh kiện và thiết bị. Sự xuất hiện của các mô hình AI chi phí thấp như DeepSeek và Kimi cho thấy năng lực chip của Trung Quốc đã tiến xa hơn nhiều người nghĩ. Công ty CXMT thậm chí đang tự phát triển thiết bị quang khắc DUV (tia cực tím sâu) — vốn phải nhập khẩu từ nước ngoài.

Rủi ro giá và nguy cơ "đại hạ giá" chip bộ nhớ

Mối lo lớn nhất trước mắt là tình trạng dư cung và sự sụt giảm giá bán trung bình (ASP) của chip. Hiện tại, cả Chủ tịch Lee Jae-yong của Samsung Electronics lẫn Chủ tịch Chey Tae-won của SK Group đều nhận định thị trường bán dẫn đang trong tình trạng "thiếu cung trầm trọng", đặc biệt chip bộ nhớ phục vụ các trung tâm dữ liệu AI gần như không đủ để bán. Trong ngắn hạn, đây là tín hiệu tích cực.

Tuy nhiên, tốc độ phát triển công nghệ của các hãng Trung Quốc như CXMT, cùng làn sóng đầu tư ồ ạt từ chính phủ, đặt ra nguy cơ dư cung chip DRAM phổ thông trong tương lai không xa. Nếu điều đó xảy ra, Trung Quốc có thể kéo giá xuống để gây ra cuộc chiến giá — đòn tấn công mà Hàn Quốc rất khó chống đỡ dù tăng cường đầu tư sản xuất. Trung Quốc còn đang tích cực mở rộng ra châu Âu và Đông Nam Á, không chỉ trông vào thị trường nội địa vốn đã rất lớn. Xem thêm tín hiệu cơ hội kinh doanh trong ngành bán dẫn & công nghệ → để theo dõi diễn biến thị trường.

Rủi ro địa chính trị: Nếu eo biển Đài Loan "bốc lửa"

Ngoài cạnh tranh trực tiếp, Trung Quốc còn có thể gián tiếp gây tê liệt ngành bán dẫn Hàn Quốc thông qua xung đột tại eo biển Đài Loan. Thoạt nhìn, sự gián đoạn của TSMC có vẻ là lợi thế cho Samsung và SK Hynix. Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều.

Đài Loan là trung tâm châu Á của ASML — nhà cung cấp thiết bị quang khắc EUV (tia cực tím cực đoan) độc quyền toàn cầu. Nếu Đài Loan bị cuốn vào xung đột, nguồn cung và dịch vụ bảo trì EUV — xương sống của sản xuất chip tiên tiến — sẽ bị đứt gãy. Chưa kể Đài Loan còn mạnh về thiết bị kiểm tra và đóng gói chip (hậu kỳ), vốn không thể thay thế ngay. Theo KOTRA (Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Hàn Quốc), Đài Loan chiếm 4,6% tổng kim ngạch nhập khẩu của Hàn Quốc, phần lớn là chip, thiết bị và linh kiện liên quan. Một cuộc xung đột quân sự còn khiến nhân sự lắp đặt và bảo trì từ nước ngoài không thể nhập cảnh vì hàng không tê liệt.

Khả năng Trung Quốc tấn công Đài Loan được đánh giá là khá cao, với mốc 2027 — năm kỷ niệm 100 năm thành lập Quân Giải phóng Nhân dân — được coi là thời điểm nhạy cảm nhất. Tuy nhiên, lo ngại về sự can thiệp của quân đội Mỹ khiến kịch bản phong tỏa quân sự hoặc gây áp lực lâu dài có khả năng xảy ra hơn là chiến tranh toàn diện.