Chuyến thăm Triều Tiên của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã củng cố liên minh Bắc Kinh – Bình Nhưỡng trên nhiều lĩnh vực, trong khi vấn đề phi hạt nhân hóa hoàn toàn biến mất khỏi chương trình nghị sự. Động thái này làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về an ninh khu vực Đông Bắc Á.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã hoàn tất chuyến thăm hai ngày một đêm tới Bình Nhưỡng, chọn Triều Tiên làm điểm đến nước ngoài đầu tiên trong năm nay — một lựa chọn mang tính biểu tượng rõ ràng. Tại hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Ủy ban Quốc vụ Kim Jong-un, hai bên tái khẳng định "quan hệ đặc biệt" và "quan hệ đối tác chiến lược" như một liên minh máu thịt, đồng thời mở rộng hợp tác toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, ngoại giao, thực thi pháp luật và thậm chí cả quân sự.
Điểm gây lo ngại nhất trong hội nghị lần này là sự vắng mặt hoàn toàn của cụm từ "phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên" trong tuyên bố của cả hai phía. Trước đây, dù chỉ mang tính nguyên tắc, các hội nghị thượng đỉnh Trung – Triều đều đề cập đến vấn đề này. Sự thay đổi lần này bị đánh giá là bước chuyển nghiêm trọng trong lập trường của Bắc Kinh.
Ông Tập phát biểu rằng hai bên "phải kiên quyết bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi ích phát triển của mỗi nước". Trong bối cảnh Triều Tiên từng tuyên bố phát triển hạt nhân là "quyền chủ quyền" và thậm chí đã hiến định hóa điều này, nhiều nhà phân tích cho rằng phát biểu của ông Tập có thể ngầm chấp nhận lập luận của Bình Nhưỡng và dung túng việc sở hữu vũ khí hạt nhân.
Tuyên bố phía Trung Quốc còn đề cập đến "trao đổi quân sự" — một chi tiết gây quan ngại thêm. Ngoài ra, đề xuất của ông Tập về mở cửa hoàn toàn các cửa khẩu biên giới có thể tạo điều kiện làm suy yếu cơ chế trừng phạt quốc tế đang áp đặt lên chế độ Bình Nhưỡng. Triều Tiên, vốn đã thắt chặt quan hệ với Nga trong bối cảnh xung đột Ukraine, đang nâng cao giá trị chiến lược của mình thông qua quan hệ đồng thời với cả Trung Quốc và Nga.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung từng kêu gọi Trung Quốc đóng vai trò tích cực trong phi hạt nhân hóa Triều Tiên tại hội nghị thượng đỉnh Hàn – Trung hồi tháng 1, nhưng diễn biến lần này đặt ra câu hỏi lớn về mức độ thực chất của cam kết đó từ phía Bắc Kinh.
Phân tích
Với cộng đồng người Việt đang sinh sống, học tập và lao động tại Hàn Quốc — hiện ước tính trên 200.000 người — diễn biến an ninh trên bán đảo Triều Tiên luôn là yếu tố nền tác động trực tiếp đến cuộc sống thường nhật. Mỗi khi căng thẳng leo thang, các đợt tập trận, cảnh báo khẩn cấp hay thậm chí tin đồn về xung đột đều gây tâm lý bất an, ảnh hưởng đến quyết định gia hạn hợp đồng lao động, đăng ký học tiếp hay chuyển nhượng tài sản. Việc Trung Quốc và Triều Tiên xích lại gần nhau toàn diện hơn, kèm theo khả năng trừng phạt bị vô hiệu hóa, làm tăng nguy cơ Triều Tiên tiếp tục các chương trình vũ khí mà không chịu áp lực kinh tế đủ lớn để kiềm chế.
Về phương diện kinh tế khu vực, nếu Trung Quốc thực sự mở cửa lại toàn bộ cửa khẩu thương mại với Triều Tiên, vòng trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc sẽ mất đi một trong những cơ chế thực thi chủ chốt. Điều này tạo ra bất định cho môi trường đầu tư tại Hàn Quốc — thị trường mà nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang tham gia hoặc đặt mục tiêu mở rộng. Rủi ro địa chính trị leo thang thường được thị trường định giá nhanh vào đồng won (KRW) và chỉ số KOSPI, gián tiếp ảnh hưởng đến doanh nghiệp Việt có quan hệ thương mại hoặc đầu tư với Hàn Quốc.
Cuối cùng, sự kiện này cũng là bài học tham chiếu thực tế cho Việt Nam trong cách ứng xử với các nước lớn: Hàn Quốc đang phải đối mặt với tình huống một đối tác chiến lược (Trung Quốc) công khai thay đổi lập trường theo hướng bất lợi cho lợi ích an ninh của Seoul, dù hai bên vừa có hội nghị thượng đỉnh. Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy cam kết ngoại giao cấp cao không tự động chuyển thành hành động thực chất, và việc đa dạng hóa liên minh cùng các kênh đối thoại song song luôn là chiến lược phòng ngừa cần thiết trong môi trường địa chính trị phức tạp.
Họp với đối tác Hàn Quốc — không còn rào cản ngôn ngữ
Nhận bản tin KVBiz
Tin kinh tế – công nghệ – doanh nghiệp Hàn–Việt chọn lọc, gửi hằng tuần. Miễn phí, huỷ bất cứ lúc nào.
Đây là bản tóm tắt. Bài gốc: (EDITORIAL from Korea JoongAng Daily on June 10) — Yonhap. Bản quyền nội dung thuộc về nguồn gốc.
Đừng dừng ở một bài
Các nội dung khác đáng xem trên KVBiz
Nhẹ một nhịp