Nghị quyết 255 mở đường metro hơn 75.000 tỷ tới Long Thành: cơ hội sớm cho rail-tech Hàn Quốc

Ngày 27/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết 255/NQ-CP, cho phép triển khai theo cơ chế công trình cấp bách đối với dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên đến Trung tâm hành chính thành phố Đồng Nai và Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Với doanh nghiệp hạ tầng, tín hiệu quan trọng không nằm ở chữ “metro”, mà ở chỗ một dự án PPP quy mô trên 75.000 tỷ đồng vừa được đẩy sang cơ chế thực hiện nhanh hơn.

Theo Báo Đồng Nai, phương án đang được chuẩn bị có chiều dài gần 44 km, tốc độ thiết kế tối đa 120 km/h, gồm đoạn khoảng 7,1 km từ ga Suối Tiên tới Trung tâm hành chính thành phố Đồng Nai và đoạn khoảng 36,4 km từ đây tới sân bay Long Thành. Dự án còn bao gồm nhà ga, depot và các công trình trên tuyến.

Điểm đáng chú ý hơn cả là Chính phủ yêu cầu địa phương rà soát, kiểm tra và đánh giá công khai, minh bạch, khách quan trong lựa chọn nhà đầu tư, đồng thời bảo đảm năng lực, tiến độ, chất lượng và khả năng kết nối liên thông với các tuyến metro khác. Đây là tín hiệu để doanh nghiệp bắt đầu chuẩn bị hồ sơ năng lực, cấu trúc liên danh và package map, nhưng chưa phải thông báo mời thầu cho từng gói.

Chuyện gì vừa thay đổi?

Trước Nghị quyết 255, dự án đã trải qua một thời gian chuẩn bị về cơ chế PPP, hướng tuyến, giải phóng mặt bằng và mô hình TOD. Việc Chính phủ chính thức cho phép triển khai theo cơ chế công trình cấp bách giúp giảm một lớp bất định về “có làm hay không” và chuyển trọng tâm sang câu hỏi thực tế hơn: làm theo cấu trúc nào, nhà đầu tư nào, và các gói hệ thống – xây lắp sẽ được tổ chức ra sao.

Thông tin từ Báo Đồng Nai ngày 27–28/8 cho biết sơ bộ tổng mức đầu tư hiện được nhắc tới ở mức hơn 75.000 tỷ đồng. Các tài liệu ở những giai đoạn chuẩn bị trước đó từng nêu các con số khoảng 60.000–65.500 tỷ đồng. Vì vậy, doanh nghiệp không nên lấy một con số cũ làm “giá trị hợp đồng”; tổng mức đầu tư còn có thể thay đổi khi hồ sơ dự án và cơ cấu vốn được hoàn thiện.

Điểm chắc chắn hơn là dự án đang được định hướng theo PPP và Chính phủ giao Bộ Tài chính kiểm tra, giám sát; Bộ Xây dựng hỗ trợ, hướng dẫn quá trình triển khai theo pháp luật xây dựng.

Vì sao đây là tin “đáng tiền”?

1. Quy mô đủ lớn để tạo ra nhiều lớp nhà cung cấp

Một tuyến MRT gần 44 km không chỉ có civil works. Hệ sinh thái mua sắm có thể trải từ rolling stock, tín hiệu, điện kéo, trạm điện, OCC/SCADA, viễn thông, AFC, cửa chắn ke ga, đường ray, depot equipment, hệ thống an toàn, PCCC, M&E nhà ga, thiết bị kiểm tra – bảo trì tới phần mềm vận hành và dịch vụ O&M.

Điều này tạo cơ hội không chỉ cho tổng thầu hoặc nhà sản xuất tàu, mà cả nhà cung cấp thiết bị cấp 1–2, integrator và doanh nghiệp kỹ thuật Việt Nam.

2. Cơ chế “cấp bách” làm giá trị của việc chuẩn bị sớm tăng lên

Khi tiến độ được đặt lên cao, doanh nghiệp chờ tới lúc HSMT phát hành mới tìm local partner thường sẽ chậm. Những việc cần chuẩn bị sớm gồm reference project, financial capacity, kỹ sư chủ chốt, kế hoạch nội địa hóa, chuỗi cung ứng, bảo hành – bảo trì, EHS và năng lực làm việc với tiêu chuẩn đường sắt đô thị.

3. Hàn Quốc đã có một foothold thật trong đường sắt đô thị Việt Nam

Tháng 3/2025, Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông Hàn Quốc cho biết hai nước đã ký MOU hợp tác đường sắt từ chuẩn bị dự án đến bảo trì. Đến tháng 4/2026, Hyundai Rotem công bố hợp đồng trị giá khoảng 491 tỷ won cung cấp tàu không người lái cho một dự án metro tại TP.HCM, đồng thời ký MOU về hệ thống tín hiệu.

Sau đó, THACO và Hyundai Rotem tiếp tục thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nội địa hóa sản xuất rolling stock tại Việt Nam. Điều này cho thấy mô hình cạnh tranh có khả năng không chỉ là “xuất thiết bị từ Hàn Quốc”, mà là Korean technology + Vietnamese localization + local execution.

Vì sao doanh nghiệp Hàn Quốc nên quan tâm ngay?

Dự án Long Thành xuất hiện đúng thời điểm doanh nghiệp đường sắt Hàn Quốc đang muốn mở rộng hiện diện tại Việt Nam. Những nhóm nên đưa dự án này vào pipeline gồm:

• rolling stock và subsystem cho tàu;
• CBTC/signalling, train control và OCC;
• traction power, substation, UPS và power quality;
• telecom, passenger information và CCTV;
• AFC, platform screen door và station automation;
• trackwork, turnout, fastening system;
• depot machinery và maintenance equipment;
• SCADA, digital twin, asset management;
• engineering, testing, commissioning và O&M.

Nhưng cần một caveat quan trọng: Nghị quyết 255 không chỉ định Hyundai Rotem hay bất kỳ doanh nghiệp Hàn Quốc nào cho dự án Long Thành. Các hợp đồng metro khác chỉ là bằng chứng cho thấy doanh nghiệp Hàn đã có năng lực và đối tác tại Việt Nam, không phải bằng chứng họ đã trúng dự án này.

Doanh nghiệp Việt nào nên quan tâm?

Cơ hội lớn nhất của doanh nghiệp Việt có thể nằm ở khả năng trở thành local execution partner hơn là cạnh tranh trực diện ở mọi lớp công nghệ.

Nhóm đáng theo dõi gồm:

• nhà thầu civil, cầu cạn, nhà ga và depot;
• M&E, điện công nghiệp và hệ thống phụ trợ;
• cơ khí chính xác, fabrication và kết cấu;
• cable, tủ điện, enclosure và phụ kiện;
• telecom, network, CCTV và data center edge;
• phần mềm SCADA/OCC integration;
• kiểm định, testing, commissioning;
• bảo trì, spare parts và dịch vụ kỹ thuật tại chỗ.

Doanh nghiệp có reference ở metro số 1, metro số 2, đường sắt, sân bay, cảng hoặc dự án hạ tầng lớn nên chuẩn hóa lại hồ sơ theo ngôn ngữ “rail-ready”: phạm vi đã làm, tiêu chuẩn, giá trị hợp đồng, năng lực QA/QC, HSE, đội kỹ sư và khả năng đáp ứng tiến độ.

Hành động nên làm ngay

1. Lập package map thay vì chờ “gói thầu metro”. Tách dự án thành civil, track, rolling stock, signalling, power, telecom, AFC/PSD, depot, SCADA/OCC, testing và O&M. Mỗi công ty chỉ nên theo 2–4 package phù hợp nhất với reference thật.

2. Doanh nghiệp Hàn cần xác định local partner trước. Ưu tiên partner có năng lực thi công, giấy phép, đội service và quan hệ chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Với thiết bị cần bảo trì dài hạn, kế hoạch after-sales tại Việt Nam sẽ là điểm bắt buộc phải giải quyết.

3. Doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị capability sheet bằng tiếng Anh/Hàn. Một file 2–4 trang cho từng nhóm năng lực thường hữu dụng hơn company profile 50 trang. Nêu rõ reference tương tự, công suất, chuẩn áp dụng và phạm vi tự làm.

4. Theo dõi hồ sơ lựa chọn nhà đầu tư và procurement chính thức. Nghị quyết mới xác nhận cơ chế cấp bách và trách nhiệm triển khai; chưa thể coi đây là việc đã mở thầu từng gói. Khi thông báo chính thức xuất hiện, cần kiểm tra lại eligibility, hình thức hợp đồng, yêu cầu nội địa hóa, deadline và điều kiện liên danh.

KVBiz đánh giá

Đây là loại tín hiệu doanh nghiệp nên theo dõi sớm vì hội đủ ba yếu tố: quy mô rất lớn, cơ chế triển khai vừa được nâng lên mức cấp bách, và hệ sinh thái Hàn–Việt về đường sắt đã bắt đầu hình thành bằng các hợp đồng và chương trình nội địa hóa thật.

Giá trị của thông tin ở thời điểm này không phải để nói “gói thầu đã mở”, mà để doanh nghiệp bắt đầu xây danh sách partner, chuẩn hóa reference và xác định mình sẽ đứng ở lớp nào trong chuỗi cung ứng trước khi cấu trúc procurement khóa lại.

Nguồn kiểm chứng

• Báo Điện tử Chính phủ – Nghị quyết 255/NQ-CP và cơ chế công trình cấp bách
• Báo Đồng Nai – quy mô gần 44 km, hơn 75.000 tỷ đồng và yêu cầu lựa chọn nhà đầu tư minh bạch
• Yonhap – Việt Nam và Hàn Quốc ký MOU hợp tác đường sắt, 31/3/2025
• Yonhap – Hyundai Rotem công bố hợp đồng metro tại Việt Nam, 23/4/2026