Mỹ áp thuế 301 lên Hàn Quốc: 12,5% chưa phải điều đáng sợ nhất

Từ biện pháp tạm thời đến công cụ thương mại thường trực

Mỹ vừa chính thức kích hoạt Điều 301 Luật Thương mại (Section 301) nhắm vào 60 quốc gia, trong đó có Hàn Quốc, với lý do cưỡng bức lao động. Động thái này đánh dấu bước ngoặt trong chiến lược thương mại của chính quyền Trump nhiệm kỳ 2. Trước đó, Mỹ dựa vào Điều 122 — một biện pháp tạm thời chỉ được áp dụng tối đa 150 ngày — để duy trì mức thuế 10% toàn cầu. Khi điều khoản này hết hạn vào ngày 24/7, Washington lập tức chuyển sang Điều 301 nhằm giữ nguyên mức thuế trên một nền pháp lý bền vững hơn. Viện Nghiên cứu Thương mại Quốc tế thuộc Hiệp hội Thương mại Hàn Quốc (KITA) nhận định đây là quá trình "chuyển đổi từ chế độ thuế quan tạm thời nhiều tranh cãi sang một hệ thống thường trực vững chắc hơn".

Hàn Quốc chịu 12,5% — nhưng rủi ro còn ở phía trước

Theo lần áp thuế này, Hàn Quốc — cùng với Nhật Bản và Thụy Sĩ — chịu mức thuế tổng cộng 12,5% (bao gồm thuế cơ bản). Các mặt hàng đã bị áp thuế riêng theo Điều 232 như thép, nhôm, ô tô, linh kiện ô tô và đồng sẽ không bị tính thêm. Nhìn bề ngoài, 12,5% thấp hơn mức 15% từng được thảo luận trong đàm phán thương mại Mỹ–Hàn năm ngoái. Tuy nhiên, KITA cảnh báo đây lại là điểm đáng lo hơn: Hàn Quốc hiện đang là đối tượng trong một cuộc điều tra Điều 301 riêng biệt về "sản xuất thừa có tính cấu trúc" (structural overcapacity), cùng với Trung Quốc, EU và Nhật Bản. Kết quả điều tra này có thể dẫn đến các đợt thuế bổ sung chồng lên mức hiện tại. Đáng chú ý, cuộc điều tra cưỡng bức lao động lần này chỉ mất 4 tháng từ khi khởi động (tháng 3/2025) đến khi ra quyết định cuối cùng — nhanh hơn nhiều so với quy trình thông thường kéo dài khoảng một năm — cho thấy chính quyền Trump đang đẩy nhanh tốc độ triển khai Điều 301 ở quy mô chưa từng có.

Phạm vi mở rộng, phản ứng toàn cầu chia rẽ

Diện điều tra Điều 301 dưới thời Trump nhiệm kỳ 2 đã mở rộng vượt xa mục tiêu ban đầu là Trung Quốc. Các lĩnh vực mới bị nhắm đến gồm: thương mại kỹ thuật số, giá dược phẩm, thuế dịch vụ kỹ thuật số, ô nhiễm biển, thủy sản và gạo. Các nước như Brazil, EU, Australia và Trung Quốc đều phản đối gay gắt — Brazil dọa kiện WTO, EU cho rằng đây chỉ là "cái cớ" để duy trì thuế quan cũ, Australia lập luận vi phạm hiệp định thương mại tự do. Dù vậy, Mỹ nhiều khả năng sẽ tiếp tục dùng thuế quan làm lá bài mặc cả trong các vòng đàm phán tiếp theo. KITA khuyến nghị các doanh nghiệp Hàn Quốc nên xem thuế quan Mỹ là "hằng số trong kinh doanh" chứ không còn là biến số nhất thời, đồng thời thúc đẩy chính phủ Hàn tận dụng các thành quả hợp tác song phương (thực thi thỏa thuận thương mại Mỹ–Hàn, tăng đầu tư vào Mỹ, hợp tác đóng tàu MASGA) để vận động được hưởng quy chế ngoại lệ hoặc ưu đãi trong các đợt áp thuế 301/232 sắp tới.

Để theo dõi diễn biến từ các doanh nghiệp Hàn Quốc và tín hiệu cơ hội thương mại liên quan, bạn có thể xem dữ liệu doanh nghiệp Hàn → hoặc tín hiệu cơ hội thị trường (Business Radar) →.