Mỹ áp giá sàn và thuế 15% lên polysilicon: Cơ hội cho Hanwha Q CELLS

Mỹ chính thức khai chiến với polysilicon giá rẻ

Ngày 6/8/2026, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh thiết lập mức giá sàn nhập khẩu tối thiểu (MIP – Minimum Import Price) và áp thêm 15% thuế quan đối với polysilicon và toàn bộ sản phẩm phái sinh — từ ingot, wafer, tế bào (cell) đến tấm pin mặt trời hoàn chỉnh (module). Biện pháp này là kết quả cuối cùng của cuộc điều tra theo Điều 232 Luật Mở rộng Thương mại (Trade Expansion Act) mà Bộ Thương mại Mỹ khởi động từ tháng 7/2025, với lý do polysilicon là nguyên liệu thiết yếu cho cả ngành bán dẫn lẫn quốc phòng, đe dọa an ninh quốc gia nếu phụ thuộc quá mức vào nước ngoài.

Bối cảnh thúc đẩy quyết định này rất rõ ràng: năm 2005, Mỹ nắm giữ khoảng 50% công suất sản xuất polysilicon toàn cầu, nhưng đến năm 2024 con số này rớt xuống dưới 2% do hàng giá rẻ được trợ cấp ồ ạt từ Trung Quốc tràn vào thị trường. Trung Quốc hiện kiểm soát hơn 80% thị trường polysilicon thế giới. Các doanh nghiệp Trung Quốc còn lách qua Việt Nam, Thái Lan, Malaysia và Campuchia để né thuế chống bán phá giá hiện hành — chính vì vậy, Washington quyết định kết hợp cả rào cản giá (MIP) lẫn thuế quan để bịt hoàn toàn các lỗ hổng đó.

Mức giá sàn và thuế áp dụng cụ thể như thế nào?

Sắc lệnh quy định chi tiết mức giá sàn theo từng nhóm sản phẩm: polysilicon nguyên liệu thô ở mức 21 USD/kg; ingot và wafer ở mức 100 USD/kg; tế bào quang điện (cell) ở mức 0,22 USD/Watt; và tấm pin mặt trời hoàn chỉnh (module) ở mức 0,38 USD/Watt. Toàn bộ các nhóm này đều bị áp thêm 15% thuế quan theo giá trị (ad valorem) chồng lên mọi loại thuế hiện hành — khiến hàng giá rẻ gần như không thể thâm nhập thị trường Mỹ.

Sắc lệnh có hiệu lực từ 4/12/2026 (theo giờ miền Đông Mỹ), tức 120 ngày kể từ ngày ký. Điểm đáng chú ý: Bộ trưởng Thương mại được trao quyền miễn thuế cho các doanh nghiệp cam kết xây mới, cải tạo hoặc mở rộng cơ sở sản xuất polysilicon tại Mỹ — với điều kiện phải nộp kế hoạch khởi công trước ngày 20/1/2029. Đây là đòn bẩy mạnh buộc các công ty nước ngoài phải đưa vốn vào đất Mỹ nếu muốn tránh thuế.

Về phạm vi áp dụng theo quốc gia: Hàn Quốc và Nhật Bản được hưởng điều khoản ngoại lệ khiến tổng thuế không vượt 15%; Anh được áp dụng riêng mức 10%. Tuy nhiên, hàng xuất phát từ Việt Nam, Malaysia, Thái Lan hay Campuchia — dù đây là tuyến trung chuyển quen thuộc của các hãng Trung Quốc — đều không thoát khỏi MIP và 15% thuế bổ sung.

Tác động với doanh nghiệp Hàn Quốc và chuỗi cung ứng toàn cầu

Theo Bộ Công thương Hàn Quốc, năm ngoái kim ngạch xuất khẩu polysilicon nguyên liệu của các doanh nghiệp nội địa sang Mỹ đạt khoảng 2,2 triệu USD, còn sản phẩm phái sinh đạt khoảng 430 triệu USD. Doanh nghiệp xuất khẩu trực tiếp từ Hàn Quốc sẽ chịu áp lực thuế tăng thêm, nhưng những công ty đã đầu tư sản xuất tại Mỹ lại được hưởng lợi lớn.

Hanwha Q CELLS (thuộc Hanwha Solutions) được xem là hưởng lợi nhiều nhất. Công ty đã xây dựng chuỗi sản xuất khép kín ingot–wafer–cell–module tại bang Georgia (Cartersville và Dalton), tức đúng mô hình "Solar Hub" nội địa Mỹ mà sắc lệnh này hướng tới bảo vệ. Khi hàng Trung Quốc giá rẻ bị chặn hoàn toàn, module sản xuất tại Mỹ sẽ hưởng mức giá bán cao hơn và thị phần mở rộng đáng kể.

OCI Holdings — đang sản xuất polysilicon qua công ty con tại Malaysia — cũng có thể hưởng lợi gián tiếp nếu Malaysia được xem xét miễn trừ một phần và nếu tận dụng được chương trình ưu đãi đầu tư tại Mỹ. Ngược lại, Samsung Electronics và TSMC đang xây dựng nhà máy bán dẫn (fab) tại Mỹ có thể đối mặt với chi phí mua wafer tăng trong ngắn hạn do giá sàn wafer ở mức 100 USD/kg — dù dài hạn điều này thúc đẩy hình thành hệ sinh thái wafer nội địa Mỹ.

Với Việt Nam, tuyến xuất khẩu polysilicon và tấm pin mặt trời qua Việt Nam sang Mỹ — vốn là con đường mà nhiều hãng Trung Quốc sử dụng để lách thuế — sẽ bị bịt kín. Các nhà máy lắp ráp pin mặt trời tại Việt Nam có nguyên liệu đầu vào từ Trung Quốc sẽ không còn lợi thế giá vào thị trường Mỹ. Xem thêm tín hiệu cơ hội kinh doanh trong chuỗi cung ứng năng lượng → hoặc dữ liệu doanh nghiệp Hàn liên quan ngành năng lượng → để theo dõi diễn biến tiếp theo.