Mật ong Việt Nam 'công phá' thị trường Hàn: giá chỉ bằng 1/3 hàng nội

Mật ong Việt Nam chiếm lĩnh thị trường Hàn Quốc

Mật ong Việt Nam đang tràn vào thị trường Hàn Quốc với tốc độ chưa từng có. Theo Hiệp hội Hợp tác xã Nuôi ong Hàn Quốc (한국양봉농협), trong nửa đầu năm 2025, tổng lượng mật ong nhập khẩu đạt 1.650 tấn, trong đó mật ong Việt Nam chiếm tới 1.375 tấn — tương đương 83% thị phần. So sánh với năm 2020, khi lượng mật Việt Nam nhập vào Hàn chỉ đạt vỏn vẹn 30 tấn, con số này cho thấy mức tăng trưởng đột phá chỉ trong vòng 5 năm.

Nguyên nhân cốt lõi là lộ trình giảm thuế theo Hiệp định Thương mại Tự do Hàn Quốc – Việt Nam (KVFTA) ký kết năm 2014. Thuế nhập khẩu mật ong Việt Nam từng vượt mức 200% đã được cắt giảm đều đặn 16,2%/năm, xuống còn 48,6% vào năm nay, và sẽ về 0% (miễn thuế hoàn toàn) từ năm 2029. Với mức giá tại nguồn chỉ khoảng 0,9 USD/kg (khoảng 1.190 KRW) và sau khi cộng thuế hiện hành, giá nhập khẩu vẫn chỉ ở mức khoảng 2.188 KRW/kg — bằng 1/3 giá bán buôn mật ong nội địa Hàn Quốc.

Nghi vấn mật ong Trung Quốc 'mượn đường' Việt Nam và nguy cơ độc chất Matrine

Đáng lo ngại hơn là nghi vấn mật ong Trung Quốc được tuồn vào Hàn Quốc dưới danh nghĩa hàng Việt Nam để tránh mức thuế 263% áp cho hàng Trung Quốc. Trung Quốc là nước sản xuất mật ong hoa keo lớn nhất thế giới, với diện tích trồng khoảng 400.000 ha và sản lượng 150.000–200.000 tấn/năm. Tuy nhiên, từ năm 2021, EU đã cấm hoàn toàn mật ong Trung Quốc do phát hiện chất độc tự nhiên Matrine (matrin) — một loại alkaloid có hại cho sức khỏe.

Sau lệnh cấm của EU, giá mật ong Trung Quốc tại nguồn lao dốc từ khoảng 6.000 KRW/kg xuống còn 2.000 KRW/kg, và thị trường Hàn Quốc — nơi chưa có quy định kiểm soát Matrine — trở thành đích nhắm mới. Hợp tác xã Nuôi ong Hàn Quốc cho biết đã lấy mẫu mật ong Việt Nam để xét nghiệm và phát hiện có chứa Matrine. Bên cạnh đó, kể từ năm 2023, lượng mật ong nhập khẩu từ Trung Quốc giảm mạnh trong khi mật từ Việt Nam tăng đột biến — một sự trùng hợp khó bỏ qua.

Ông Kim Yong-rae, Chủ tịch Hợp tác xã Nuôi ong Hàn Quốc, đã kêu gọi chính phủ ngay lập tức dừng nhập khẩu các lô mật ong có chứa Matrine, đồng thời bổ sung quy định kiểm soát chất này vào hệ thống tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc gia.

Hàn Quốc phản công bằng chất lượng và đề xuất bắt buộc phân hạng mật ong

Trước làn sóng mật ong giá rẻ, Hợp tác xã Nuôi ong Hàn Quốc chọn hướng cạnh tranh bằng chất lượng thay vì giá cả. Họ đang khuyến khích nông dân sản xuất "mật ong chín" (숙성꿀 — loại mật để ong tự chín hoàn toàn trong tổ, có hàm lượng dinh dưỡng cao hơn), đồng thời vận hành Trung tâm Nghiên cứu Trung ương với hệ thống kiểm nghiệm hơn 40 chỉ tiêu chất lượng, bao gồm tỷ lệ fructose/glucose, HMF (hydroxymethylfurfural), độ ẩm, dư lượng thuốc thú y, thuốc trừ sâu và đặc biệt là alkaloid nhóm Matrine.

Về mặt chính sách, ngành nuôi ong Hàn Quốc đang thúc đẩy bắt buộc hóa hệ thống phân hạng mật ong quốc gia (hiện mới có 3 hạng: 1+, 1 và 2, nhưng chỉ áp dụng tự nguyện và mới có khoảng 20% lượng mật qua hợp tác xã tham gia). Mô hình tham chiếu là hệ thống phân hạng thịt bò Hanwoo — từng giúp thịt bò nội địa cạnh tranh thành công với thịt bò nhập khẩu. Ngoài ra, việc bắt buộc phân hạng còn giúp minh bạch hóa kênh giao dịch trực tiếp nông dân–người tiêu dùng hiện đang chiếm tỷ trọng lớn nhưng nằm ngoài thống kê chính thức.

Về phía kho bãi, năm nay hợp tác xã thu mua gần 7.000 thùng (drum) mật hoa keo — cao hơn nhiều so với mức bình thường 4.000–5.000 thùng — khiến toàn bộ hệ thống kho tại Anseong, Gyeonggi đã chạy hết công suất. Giá thu mua hạng 1 được giữ nguyên ở mức 3.000.000 KRW/thùng (288 kg) để bình ổn giá thị trường. Ngành nuôi ong đang kiến nghị chính phủ hỗ trợ vốn thu mua và mở rộng kho bảo quản trong khuôn khổ chính sách ứng phó FTA.

Hợp tác xã Nuôi ong Hàn Quốc liên kết với doanh nghiệp thực phẩm nào? Hiện đang cung cấp mật ong cho Ottogi, Nongshim và Kyochon Chicken thông qua hệ thống thùng inox (stainless) tái sử dụng được triển khai từ năm 2015.

Matrine bị cấm ở đâu? EU đã cấm nhập khẩu mật ong Trung Quốc có chứa Matrine từ năm 2021; Hàn Quốc hiện chưa có quy định kiểm soát riêng.

Mật ong Việt Nam sẽ được miễn thuế vào Hàn Quốc từ khi nào? Theo KVFTA, thuế nhập khẩu về 0% từ năm 2029.

Bạn có thể tra cứu thêm thông tin về doanh nghiệp Việt đang hoạt động tại Hàn Quốc → hoặc xem tín hiệu cơ hội kinh doanh từ thị trường Hàn (Business Radar) → để nắm bắt xu hướng nhập khẩu nông sản.