M&A không còn là 'sân chơi riêng' của các startup

Trong nhiều năm qua, M&A tại Việt Nam thường được gắn liền với hình ảnh các startup công nghệ gọi vốn từ quỹ đầu tư mạo hiểm hay các vòng rót vốn Series A, B. Tuy nhiên, xu hướng mới cho thấy M&A đang trở thành công cụ chiến lược của nhiều loại hình doanh nghiệp hơn — từ doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp gia đình, đến các tập đoàn lớn muốn mở rộng nhanh thay vì xây dựng từ đầu.

Thực tế, không ít thương vụ M&A gần đây tại Việt Nam đến từ nhà đầu tư chiến lược — đặc biệt là các tập đoàn Hàn Quốc — nhắm tới các công ty đã có nền tảng khách hàng, hệ thống phân phối hoặc giấy phép hoạt động trong các ngành như tài chính, bán lẻ, logistics và công nghệ. Thay vì mất nhiều năm xây dựng từ đầu, mua lại một doanh nghiệp Việt đang vận hành là con đường nhanh hơn để thâm nhập thị trường.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp Việt cũng ngày càng chủ động hơn trong vai trò bên mua — không chỉ bên bán. Một số tập đoàn tư nhân trong nước đã thực hiện các thương vụ thâu tóm có chọn lọc nhằm củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng hoặc mở rộng sang lĩnh vực liền kề. Sự trưởng thành này cho thấy thị trường M&A Việt Nam không còn là câu chuyện riêng của startup hay nhà đầu tư ngoại.

Môi trường pháp lý quanh M&A tại Việt Nam cũng đang dần rõ ràng hơn, với các quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài, thẩm định doanh nghiệp (due diligence) và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư được cải thiện theo từng năm — tạo ra nền tảng thuận lợi hơn cho cả hai phía tham gia.