Làn sóng đầu tư mới từ Hàn Quốc: Việt Nam có gì và còn thiếu gì?

Làn sóng vốn Hàn chuyển hướng sang bán dẫn và AI

Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1992 đến nay, thương mại hai chiều Hàn–Việt đã tăng 190 lần, chạm mốc 94,6 tỷ USD trong năm 2025. Tại Diễn đàn Kinh tế Maekyung Vietnam 2026 (ngày 20/5), lãnh đạo của hai hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc lớn đều khẳng định Việt Nam vẫn là điểm đến đầu tư hấp dẫn nhất Đông Nam Á — nhưng dòng vốn mới đang đặt ra những yêu cầu khác hẳn so với trước.

Ông Kim Ki-mun, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ Hàn Quốc (KBIZ), cho biết sau chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Lee Jae-myung hồi tháng 4, hai bên đã đạt nhiều thỏa thuận quan trọng. Ông đặt kỳ vọng Việt Nam có thể trở thành "Hàn Quốc thứ hai" nhờ dân số đông, diện tích rộng và tài nguyên dồi dào. Thay vì dệt may hay giày dép như trước, làn sóng đầu tư mới sẽ tập trung vào bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng và thương mại điện tử. Mục tiêu hai nước đã nhất trí là đưa kim ngạch thương mại lên 150 tỷ USD vào năm 2030.

Ông Kim Nyoun Ho, Chủ tịch Phòng Thương mại Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM), bổ sung thêm loạt lợi thế ít được nhắc đến. GDP Việt Nam tăng gần 10 lần trong 20 năm qua, từ 53 tỷ USD (2005) lên 514 tỷ USD (2025); thu nhập bình quân đầu người dự kiến vượt 5.000 USD trong năm 2025; dân số đã vượt 100 triệu người, tạo ra thị trường tiêu dùng trẻ và năng động. Ngoài ra, Việt Nam sở hữu trữ lượng graphite và đất hiếm dồi dào — nguyên liệu chiến lược cho pin, điện tử và bán dẫn. Một lợi thế thường bị bỏ qua là múi giờ: Việt Nam bắt đầu làm việc lúc 7 giờ sáng trong khi Hàn Quốc bắt đầu lúc 9 giờ, khiến giờ làm việc thực tế của hai nước gần như đồng bộ, giúp quản lý chi nhánh dễ dàng hơn đáng kể.

Những nút thắt cần tháo gỡ

Bên cạnh những điểm sáng, cả hai lãnh đạo thẳng thắn chỉ ra các rào cản đang cản trở dòng vốn mới. Vấn đề đầu tiên là thủ tục visa và tài chính cá nhân: nhà đầu tư nước ngoài khó xin visa, và nếu chưa có giấy phép đầu tư thì không thể mở tài khoản ngân hàng hay làm thẻ tín dụng. Ông Kim Nyoun Ho đề xuất thiết lập hạn mức linh hoạt khoảng 1–2 tỷ VND để người nước ngoài có thể thực hiện các giao dịch tài chính cơ bản, đồng thời nhấn mạnh rằng con đường trở thành trung tâm tài chính quốc tế đòi hỏi cởi mở hơn về cả xuất nhập cảnh lẫn tài chính.

Về thủ tục đầu tư, ông Kim Ki-mun đề nghị TP.HCM và các địa phương học hỏi cơ chế "fast-track" (phê duyệt nhanh, một cửa) mà Hàn Quốc đang áp dụng cho doanh nghiệp nước ngoài. Ông lưu ý thủ tục càng kéo dài thì thiệt hại cho doanh nghiệp càng lớn, và tốc độ phê duyệt tác động trực tiếp đến tốc độ phát triển. Nút thắt thứ ba là nhân lực công nghệ cao: lao động trẻ Việt Nam được đánh giá thông minh và chăm chỉ, nhưng số lượng cơ sở đào tạo chuyên sâu về AI và khoa học máy tính vẫn còn quá ít. Giải pháp được đề xuất là nới quy định để chuyên gia Hàn Quốc có thể trực tiếp tham gia đào tạo tại Việt Nam, nhanh chóng xây dựng lực lượng lao động cho các ngành công nghiệp tương lai.