K-Founder Europe: Vì sao Hàn Quốc cần mở rộng chính sách startup sang châu Âu

Người Hàn lập công ty ở Paris và Berlin — không phải để "tiến vào" châu Âu

Năm nay, VivaTech 2026 — sự kiện công nghệ & khởi nghiệp lớn nhất châu Âu — tổ chức lần thứ 10 tại Paris Porte de Versailles từ ngày 17 đến 20/6, thu hút hơn 200.000 khách từ 165 quốc gia, hơn 15.000 startup và hơn 1.100 diễn giả. Riêng gian hàng "K-Startup & K-Innovation" do Bộ Doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng Cơ quan Xúc tiến Khởi nghiệp Hàn Quốc phụ trách đã có 39 startup Hàn tham dự — chưa kể hàng chục đơn vị khác được Bộ Khoa học, chính quyền địa phương và đại học tài trợ riêng. Hàn Quốc từng được VivaTech vinh danh "Quốc gia của năm" năm 2023, và năm nay còn đánh dấu 140 năm quan hệ ngoại giao Hàn–Pháp.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn cả số gian hàng là một buổi gặp gỡ được tổ chức bên lề: Korea Startup Forum quy tụ các nhà sáng lập gốc Hàn đang thực sự điều hành công ty tại Pháp và Đức — không phải đến để "thâm nhập thị trường" mà là những người đã gắn bó nhiều năm ở đây. Từ phía Đức có Park So-hyun (đồng sáng lập Veecle, startup phần mềm di động), Lee Min-cheol (CEO momogo — startup thực phẩm châu Á tại Berlin, xuất phát từ dịch vụ meal-kit EasyCookAsia và hiện phân phối qua các chuỗi bán lẻ lớn của Đức), và Kang Yun-chang (CEO SULDOK — mang văn hóa rượu truyền thống Hàn vào thị trường châu Âu kèm cả câu chuyện ẩm thực xung quanh). Từ phía Pháp có Sun Yun-a (CEO BALHYO — bán sản phẩm lên men Hàn Quốc tại phố Rue Saint-Placide, quận 6, gần Le Bon Marché), Kang Eun-kyung (CEO Exercise 0 — tối ưu hóa bố cục mẫu cắt vải để giảm phế liệu dệt may trong ngành thời trang Paris), và Han Dong-su (CEO Z-emotion — phát triển giải pháp mô phỏng trang phục 3D z-weave, tích hợp với Autodesk Maya và Unreal Engine, phục vụ cả thời trang lẫn game và nhân vật số; khách hàng bao gồm Louis Vuitton và Nike).

Silicon Sentier và bài học về "mật độ quan hệ"

Sau VivaTech, tác giả quay lại Paris vào tháng 8 để khảo sát hệ sinh thái khởi nghiệp khi không có sự kiện lớn. Điểm đến là khu Sentier (quận 2) — vốn là trung tâm bán buôn dệt may của Paris, sau khi nhiều cơ sở dời ra ngoại ô đã để lại mặt bằng rẻ hơn, cơ sở hạ tầng viễn thông tốt và vị trí trung tâm. Từ cuối thập niên 1990, các công ty internet lần lượt dọn vào, hình thành cộng đồng khởi nghiệp số đầu tiên của Pháp — được đặt biệt danh "Silicon Sentier". Năm 2000, hiệp hội mang tên này ra đời; 2008 xuất hiện không gian coworking La Cantine; 2011 có chương trình tăng tốc Le Camping. Phong trào này sau đó phát triển thành hub NUMA, rồi nhường chỗ cho Station F — campus khởi nghiệp lớn nhất thế giới hiện nay.

Nhìn lại Silicon Sentier, bài học cốt lõi là: hệ sinh thái không cần tòa nhà khổng lồ hay thung lũng công nghệ do nhà nước tạo ra — điều quan trọng là "xác suất gặp gỡ tình cờ": ghé thăm một người lại quen thêm người khác, uống cà phê gặp nhà đầu tư, người quen tại buổi tối hôm nay trở thành khách hàng vài tháng sau. Phong trào tự phát đó được chính phủ Pháp thể chế hóa năm 2013 thành thương hiệu quốc gia La French Tech — không chỉ là một chương trình hỗ trợ mà là nhãn hiệu bao trùm toàn bộ hệ sinh thái: startup, nhà đầu tư, tổ chức hỗ trợ và tập đoàn lớn.

Tại sao Hàn Quốc cần chính sách K-Founder Europe

Tháng 7 năm nay, trong chuyến công du Mỹ của chính phủ Lee Jae-myung, Bộ Doanh nghiệp vừa và nhỏ tổ chức sự kiện "K-Founders Connect in Silicon Valley" và công bố kế hoạch lập quỹ "K-Founder Fund" quy mô 100 tỷ KRW (khoảng 100 tỷ won), kết hợp vốn mồi nhà nước với tiền của các nhà sáng lập và nhà đầu tư Hàn kiều thành công tại Mỹ để rót vào thế hệ startup Hàn toàn cầu tiếp theo.

Đây là hướng đi đáng hoan nghênh, nhưng tác giả cho rằng chính sách khởi nghiệp toàn cầu của Hàn Quốc hiện đang coi "toàn cầu" gần như đồng nghĩa với "Silicon Valley" — và như vậy là bỏ sót châu Âu. EU là thị trường đơn nhất với khoảng 450 triệu người tiêu dùng, là một trong những thị trường quan trọng nhất thế giới về ô tô, pin, năng lượng, công nghệ khí hậu, y sinh, chăm sóc sức khỏe và công nghiệp chế tạo. Quan trọng hơn, mạng lưới nhà sáng lập gốc Hàn tại châu Âu đã tồn tại — tại Paris, Berlin, London, Amsterdam, Stockholm, Helsinki, Munich — chỉ là còn rời rạc, chưa được kết nối.

Đề xuất cụ thể: không nhất thiết phải lập ngay một quỹ riêng 100 tỷ KRW cho châu Âu. Trước hết, có thể xây dựng mạng lưới "K-Founder Europe" định kỳ kết nối nhà sáng lập và nhà đầu tư gốc Hàn tại Paris, Berlin, London, Amsterdam. Những người đã kinh doanh 5–10 năm tại chỗ có thể làm mentor cho các công ty Hàn mới sang — thay vì mô hình quan chức phái sang, hết nhiệm kỳ thì mạng lưới tan biến. Về dài hạn, có thể hình thành cơ chế đồng đầu tư giữa quỹ mạo hiểm Hàn Quốc và nhà đầu tư châu Âu, và cuối cùng là quỹ tái đầu tư từ các nhà sáng lập Hàn thành công tại châu Âu vào thế hệ tiếp theo — vòng tuần hoàn tương tự mô hình Silicon Valley hoàn toàn có thể nhân rộng sang Paris và Berlin.

Tại Pháp đã có accelerator 123Factory hợp tác lâu năm với startup Hàn; tại Đức có hàng loạt tập đoàn sản xuất và viện nghiên cứu muốn bắt tay với công ty công nghệ Hàn. Nền tảng đã có — điều còn thiếu là một cơ chế kết nối bền vững, lấy người địa phương làm trung tâm thay vì phụ thuộc vào sự kiện lớn.

Muốn tìm hiểu thêm về tín hiệu cơ hội hợp tác kinh doanh Hàn–Việt trong lĩnh vực startup và công nghệ, bạn có thể xem tín hiệu cơ hội kinh doanh → hoặc dữ liệu doanh nghiệp Hàn Quốc → để nắm bức tranh hệ sinh thái.