Hàn–Mông Cổ: Từ khoáng sản đến hòa bình bán đảo Triều Tiên

Chuyến thăm bất thường và logic phía sau

Lần đầu tiên sau 15 năm, một tổng thống Hàn Quốc đặt chân tới Mông Cổ với tư cách khách mời cấp nhà nước. Điều đáng chú ý là Tổng thống Lee Jae-myung sắp xếp chuyến thăm Ulaanbaatar ngay sau Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara — một chuỗi ngoại giao liên kết chặt chẽ hơn vẻ ngoài. Tại NATO, thông điệp của Seoul là "Hàn Quốc là đối tác công nghiệp quốc phòng đáng tin cậy". Tại Ulaanbaatar, thông điệp tiếp nối là: Mông Cổ sẽ trở thành mắt xích trong chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược nuôi dưỡng chính ngành công nghiệp đó.

Hàn Quốc dẫn đầu thế giới về bán dẫn, pin, xe điện, đóng tàu và công nghiệp quốc phòng — nhưng gót chân Achilles là nguyên liệu đầu vào. Mông Cổ sở hữu trữ lượng lớn molypden, mangan, niken, đồng, fluorit, than chì, đất hiếm, coban, liti và vonfram. Hai nền kinh tế này bổ trợ cho nhau một cách tự nhiên: Hàn Quốc có công nghệ và vốn, Mông Cổ có tài nguyên và vị trí địa lý.

Những thỏa thuận cụ thể được ký kết

Hội nghị thượng đỉnh lần này ghi nhận nhiều kết quả thực chất. Hai bên tuyên bố đạt được thỏa thuận nguyên tắc về Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA), đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 1 tỷ USD vào năm 2030. Viện Địa chất và Tài nguyên Hàn Quốc (KIGAM) ký MOU với Cục Khảo sát Địa chất Quốc gia Mông Cổ về thăm dò và nghiên cứu chung các khoáng sản như niken, đồng. Hai nước cũng ký "MOU Hợp tác Xây dựng Thủ đô Hành chính" liên quan đến dự án thành phố Kharkhorin — một đại dự án đô thị trị giá khoảng 30 tỷ USD mà Mông Cổ đang xúc tiến, trong đó doanh nghiệp Hàn Quốc được kỳ vọng đưa kinh nghiệm về smart city, giao thông, hậu cần và quản trị đô thị số vào triển khai.

Bên cạnh đó, Ủy ban Hợp tác Kim loại Hiếm Hàn–Mông (hoạt động từ 2023) và cơ chế Đối thoại Khoáng sản Chiến lược ba bên Mỹ–Mông Cổ–Hàn Quốc tiếp tục được củng cố, cho thấy hợp tác khoáng sản không còn là quan hệ song phương đơn thuần mà đã trở thành một trục đa phương.

Nhìn từ góc độ địa kinh tế, Mông Cổ còn là "hành lang phía Bắc" nối Đông Bắc Á với Trung Á và xa hơn là châu Âu — qua đường sắt, đường bộ, đường ống khí đốt và lưới điện. Seoul coi Ulaanbaatar là điểm khởi đầu để mở rộng mạng lưới hợp tác với các quốc gia Bắc Phương (신북방).

Chiều kích hòa bình bán đảo Triều Tiên

Ngoài kinh tế, chuyến thăm mang một tầng nghĩa ngoại giao thầm lặng hơn. Mông Cổ là một trong số ít quốc gia duy trì quan hệ ngoại giao với cả Seoul lẫn Bình Nhưỡng mà không bị bên nào xem là "kẻ thù". Từ năm 2014, Ulaanbaatar chủ trì Đối thoại Ulaanbaatar — diễn đàn an ninh đa phương quy tụ đại diện Hàn Quốc, Triều Tiên, Trung Quốc, Nhật Bản, Nga và Mỹ. Tháng 6 vừa qua, Bộ trưởng Thống nhất Hàn Quốc Chung Dong-young đã tham dự và có bài phát biểu đặc biệt tại Đối thoại Ulaanbaatar lần thứ 11.

Trong bối cảnh liên lạc Nam–Bắc gần như đóng băng và Bình Nhưỡng ngày càng xích lại gần Moscow, Mông Cổ có thể đóng vai trò "không gian trung gian" — nơi các tín hiệu ngoại giao có thể được truyền đi mà không cần tiếp xúc trực tiếp. Giá trị của Mông Cổ ở đây nằm chính xác ở chỗ: không phải là đồng minh của Seoul, mà là bên không bị Bình Nhưỡng xem là đối địch.

Bạn có thể theo dõi thêm xu hướng hợp tác kinh tế Hàn–Việt tại dữ liệu doanh nghiệp Hàn và tín hiệu cơ hội kinh doanh (Business Radar).

Hội nghị thượng đỉnh Hàn–Mông Cổ diễn ra khi nào? Tháng 7/2025, ngay sau Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara.

CEPA Hàn–Mông Cổ nhắm mục tiêu gì? Đạt kim ngạch thương mại 1 tỷ USD vào năm 2030.

Dự án thủ đô Kharkhorin có quy mô bao nhiêu? Khoảng 30 tỷ USD, bao gồm hạ tầng đô thị, giao thông và hệ thống số.