Hàn Quốc lập pháp an ninh tài nguyên: Việt Nam ở đâu trong chiến lược mới?

ASEAN không chỉ là "nơi thay thế Trung Quốc"

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung và chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cơ cấu mạnh mẽ, Viện Nghiên cứu Tương lai Quốc hội Hàn Quốc vừa công bố báo cáo "Chuyển đổi trật tự quốc tế và ASEAN". Số liệu giai đoạn 2020-2023 cho thấy ASEAN chiếm khoảng 26% xuất khẩu khoáng sản chiến lược toàn cầu, 23% linh kiện bán dẫn, 17% thiết bị điện tử tiêu dùng và 7% ô tô — khẳng định vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng thế giới.

Tuy nhiên, báo cáo nhấn mạnh không nên nhìn nhận ASEAN đơn giản là "cơ sở sản xuất thay thế Trung Quốc". Các nền kinh tế ASEAN vừa là trung tâm gia công, lắp ráp nguyên liệu trung gian từ Trung Quốc để xuất sang Mỹ và châu Âu, vừa là kênh để chuỗi cung ứng Trung Quốc mở rộng ra bên ngoài. Đây là tính chất kép phức tạp mà Hàn Quốc cần nhìn nhận thực tế.

Hàn Quốc tái thiết kế chiến lược: Việt Nam, Malaysia, Indonesia đều có vai trò riêng

Báo cáo khuyến nghị Hàn Quốc cần vượt ra khỏi tư duy "thoát Trung" đơn thuần, thay vào đó xây dựng chiến lược nâng cao khả năng phục hồi chuỗi cung ứng theo từng quốc gia ASEAN. Cụ thể: hợp tác bán dẫn tập trung vào Malaysia và Singapore; pin và xe điện ưu tiên Indonesia và Thái Lan. Còn Việt Nam — dù được thừa nhận là trung tâm sản xuất hiện tại — cần được mở rộng chứ không phải dừng lại ở đó.

Các nhiệm vụ trọng tâm được nêu gồm: thể chế hóa hợp tác kinh tế Hàn - ASEAN, thực chất hóa hợp tác thương mại và quy định, tận dụng ODA và Quỹ Hợp tác Kinh tế Đối ngoại (EDCF) để phát triển công nghiệp và nhân lực, hỗ trợ quản lý rủi ro doanh nghiệp, và xây dựng khung hợp tác tôn trọng tính tự chủ chiến lược của ASEAN. Năm ngoái, ASEAN là đối tác thương mại lớn thứ hai của Hàn Quốc, chiếm 15,3% tổng kim ngạch thương mại.

Quốc hội Hàn Quốc đồng loạt thúc đẩy luật an ninh tài nguyên

Song song với định hướng chiến lược, Quốc hội Hàn Quốc đang gấp rút thông qua các dự luật an ninh tài nguyên. Nghị sĩ Bae Jun-young đề xuất sửa đổi "Luật Khung về Ổn định Chuỗi Cung ứng vì An ninh Kinh tế", cho phép chỉ định và quản lý riêng biệt các khoáng sản chiến lược trong danh mục hàng hóa an ninh kinh tế, kèm đánh giá rủi ro cung - cầu theo từng loại.

Nghị sĩ Park Sang-woong đề xuất sửa đổi "Luật Đặc biệt về An ninh Tài nguyên Quốc gia", quy định đa dạng hóa nguồn cung là trách nhiệm bắt buộc của nhà nước và các tổ chức cung ứng, nhằm giảm phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất. Nghị sĩ Yu Yong-won đề xuất cho phép ký hợp đồng chỉ định thầu (không qua đấu thầu) đối với uranium và các tài nguyên thiết yếu khác khi cần thiết để đảm bảo tốc độ cung ứng. Ông Yu phát biểu: "Giảm phụ thuộc vào một quốc gia đơn lẻ đối với tài nguyên thiết yếu là điều kiện cần thiết cho an ninh quốc gia và sự phát triển bền vững của kinh tế quốc dân."

Bạn có thể xem thêm dữ liệu doanh nghiệp Hàn đang hoạt động trong lĩnh vực tài nguyên & chuỗi cung ứng → hoặc tín hiệu cơ hội hợp tác từ phía Hàn Quốc → để nắm bắt xu hướng sớm.