CEO 'trẻ' của chaebol Hàn: Tuổi 50 đã là... thế hệ mới

Thế hệ mới hay chỉ là thay người cùng lứa?

Tại bốn tập đoàn lớn nhất Hàn Quốc — Samsung, SK, Hyundai Motor và LG — làn sóng "chuyển đổi thế hệ" cuối năm đã tạo ra hàng loạt tít báo ấn tượng, nhưng nhìn vào con số thực tế thì câu chuyện lại khác hẳn. Samsung thăng chức 90 cán bộ điều hành và ca ngợi những "lãnh đạo trẻ trong lĩnh vực phần mềm và công nghệ tiên tiến", trong khi vẫn giữ nguyên hai CEO 60 tuổi là Han Jong-hee (61) và Kyung Kye-hyun (60) vì lý do thị trường toàn cầu bất ổn. Người được gọi là "chủ tịch trẻ nhất" phụ trách mảng tivi của Samsung — Yong Seok-woo — năm nay 53 tuổi.

SK Group thay CEO tại bảy công ty con chủ chốt, các gương mặt mới đều ở độ tuổi 40-50. Cuộc tái cơ cấu này diễn ra sau khi Chủ tịch Chey Tae-won (63 tuổi) cảnh báo về "cái chết bất ngờ" tại cuộc họp tháng 11/2023 và thúc giục toàn tập đoàn sẵn sàng ứng phó với môi trường kinh doanh biến động. Hyundai Motor — nhà sản xuất ô tô lớn thứ ba thế giới — thực hiện đợt thăng chức 252 nhân sự lớn nhất lịch sử tập đoàn, trong đó người ở độ tuổi 40 chiếm gần 40%; các CEO mới cũng rơi vào nhóm 50 tuổi. LG thay nhiều CEO ngoài 60 bằng người ngoài 50; riêng CEO LG Electronics Cho Joo-wan (61 tuổi) giữ ghế do hiệu suất kinh doanh tốt. Tuổi trung bình của 99 lãnh đạo mới tại LG Electronics là 49.

Một quan chức PR của chính một trong bốn chaebol này thẳng thắn thừa nhận: "Chuyển đổi thế hệ thực chất chỉ là thay người mới vào vị trí cũ, và khoảng cách tuổi tác giữa hai thế hệ chuyển giao thường chưa đến 10 năm."

Vì sao chaebol khó thực sự trẻ hóa?

Có hai lực kéo cùng lúc khiến việc trẻ hóa lãnh đạo chaebol chậm hơn nhiều so với tuyên bố. Thứ nhất là yếu tố kế thừa gia tộc: Giáo sư Cho Myeong-hyun (Đại học Hàn Quốc, cựu Chủ tịch Dịch vụ Quản trị Doanh nghiệp Hàn Quốc) chỉ ra rằng các chaebol đang đẩy nhanh kế hoạch kế nhiệm cho thế hệ thứ ba và thứ tư trong gia đình sáng lập. Chủ tịch Samsung Lee Jae-yong (55 tuổi), Chủ tịch SK Chey Tae-won (63 tuổi), Chủ tịch điều hành Hyundai Chung Euisun (53 tuổi) đều là thế hệ thứ ba; còn Chủ tịch LG Koo Kwang-mo (45 tuổi) — thế hệ thứ tư — là người trẻ nhất trong nhóm tứ đại chaebol. Theo khảo sát của Leaders Index, con cháu các gia tộc chaebol thường trở thành giám đốc điều hành ở tuổi 30 và nắm vai trò lãnh đạo thực sự ở độ tuổi trung bình 42,1.

Thứ hai là sức ép thực tiễn: môi trường kinh tế bất ổn khiến ban lãnh đạo ngại thay người dày dặn kinh nghiệm bằng gương mặt quá mới. Bằng chứng rõ nhất là Samsung giữ lại hai CEO ngoài 60 dù tuyên bố trẻ hóa. Giáo sư Kim Yong-jin (Đại học Sogang) cho rằng không nên hiểu "chuyển đổi thế hệ" theo nghĩa tuổi tác đơn thuần, mà nên nhìn vào tư duy: các lãnh đạo sinh cuối thập niên 1960 và đầu 1970 được đào tạo tốt hơn để ứng phó với những thay đổi mô hình kinh doanh mới.

Đáng chú ý, hai công ty công nghệ hàng đầu Hàn Quốc — Naver và Kakao — đang đi nhanh hơn so với các chaebol truyền thống. CEO Naver Choi Soo-yeon 42 tuổi; ứng cử viên CEO mới của Kakao là Chung Shin-a 48 tuổi. Dù vậy, nhìn ra toàn cầu, xu hướng cũng không khác nhiều: nghiên cứu của Trường Kinh doanh Wharton (Đại học Pennsylvania) cho thấy tuổi trung bình lãnh đạo cấp cao tại Fortune 100 là 57, và tuổi tuyển CEO tại Fortune 500 đã tăng từ 46 lên 55 trong hai thập kỷ qua.